50 χρόνια συμπληρώνονται αυτόν το μήνα από την επιτυχή αποστολή Apollo 11 και την προσεδάφιση της σεληνακάτου Eagle στο φεγγάρι, στις 20 Ιουλίου του 1969. Ο Neil Armstrong ήταν ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στην επιφάνειά του, ακολουθούμενος λίγο αργότερα από τον Buzz Aldrin, ενώ ο Michael Collins έμεινε σε τροχιά με το όχημα διακυβέρνησης Columbia, περιμένοντάς τους. Είχε μόλις γραφτεί η σπουδαιότερη σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας, η υλοποίηση ενός αρχαίου πόθου, διαρκούς στην πορεία της εξέλιξης. Πόθος που καταγράφηκε πολλάκις στον κινηματογράφο, με λιγότερα ή περισσότερα τεχνικά μέσα, μεγαλύτερη ή μικρότερη ακρίβεια, με πειστικό ή γκροτέσκο τρόπο, αλλά πάντα γοητευτικό.

Η πρώτη τέτοια καταγραφή έγινε 67 χρόνια πριν από την προσσελήνωση, το 1902, από τον πρωτοπόρο Γάλλο κινηματογραφιστή Georges Méliès. Βασισμένος στα έργα του συμπατριώτη του Ιουλίου Βερν, Από τη Γη στη Σελήνη και Γύρω από τη Σελήνη, έγραψε το σενάριο, έκανε την παραγωγή και τη σκηνοθεσία του Le Voyage dans la Lune (Το ταξίδι στη Σελήνη), ενώ κράτησε ένα ρόλο και ο ίδιος. Η ταινία -βωβή και μικρού μήκους- αφηγείται το ταξίδι μιας ομάδας ανθρώπων στη Σελήνη με τη βοήθεια ρουκέτας -έχει μείνει στην ιστορία η σκηνή που αυτή καρφώνεται στο μάτι του φεγγαριού- όπου συναντούν τους κατοίκους της και επιστρέφουν στη Γη με έναν αιχμάλωτο.

Το 1919, ένα χρόνο μετά το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, ο Βρετανός  Bruce Gordon διασκευάζει το βιβλίο του H. G. Wells The First Men in the Moon και γυρίζει την ομώνυμη ταινία, που ωστόσο δεν σώζεται.

Δέκα χρόνια αργότερα, το 1929, με το ταξίδι στο φεγγάρι καταπιάνεται ο Fritz Lang στην επίσης βωβή ταινία Frau im Mond (Γυναίκα στη Σελήνη), βασισμένη σε βιβλίο της συνεργάτιδας και συζύγου του, Thea von Harbou. Για την υλοποίησή της συνεργάστηκε με τον επιστήμονα Hermann Oberth, συγγραφέα του πρωτοποριακού για την επιστήμη των πυραύλων Way to Spaceflight. Η χρονική συγκυρία ωστόσο δημιούργησε προβλήματα στην ταινία στη Γερμανία, όπου απαγορεύτηκε η προβολή της μεταξύ 1933 και 1945, επειδή οι Ναζί θεώρησαν ότι ο κινηματογραφικός πύραυλος παρέπεμπε στο απόρρητο πρόγραμμα πυραύλων τους V-2. Η ταινία αφηγείται το ταξίδι στη Σελήνη για ανακάλυψη χρυσού ενός επιστήμονα, ενός επιχειρηματία, της βοηθού και αντικειμένου του πόθου του, ενός συνεργάτη του και ενός κακοποιού.

1950. Έχει τελειώσει και ο δεύτερος πόλεμος, η ανθρωπότητα μπαίνει σε μια νέα, την καλύτερη ίσως εποχή της, και ο Αμερικανός Irving Pichel σκηνοθετεί το Destination Moon με την αισθητική του Χόλιγουντ, αλλά και κάποιες αρετές. Το θέμα; Η προσπάθεια εποίκισης της Σελήνης από τους «καλούς».

Το 1967 ο Robert Altman, με πρωταγωνιστές τον Robert Duvall και τον James Caan, ασχολείται στο Countdown με τον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης για την κατάκτηση της Σελήνης.

Στα 80s, το 1983 για την ακρίβεια, ο Philip Kaufman σκηνοθετεί το Right Stuff βασισμένος στη νουβέλα του Tom Wolf, εστιάζοντας στους ανθρώπους που υπηρέτησαν στο διαστημικό πρόγραμμα των ΗΠΑ στο ξεκίνημά του, με σπουδαίο καστ και διαφωτιστικές πληροφορίες.

 


©apollo13

Ακόμα πιο εστιασμένο στους ανθρώπους πίσω από τον εθνικό αμερικανικό στόχο ήταν το Apollo 13 του Ron Howard (1995), ένα εξαιρετικό φιλμ για την αληθινή ιστορία της επιστροφής στη Γη των αστροναυτών κατά την τρίτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη, που απέτυχε λόγω τεχνικών προβλημάτων.

Και φτάνουμε το 2009, που ο Duncan Jones σκηνοθετεί το Moon, με τον Sam Rockwell στο ρόλο ενός αστροναύτη στη Σελήνη με αποστολή να συλλέξει ένα πολύτιμο υλικό, απαραίτητο για την ανθρωπότητα. Τρία χρόνια με μόνη συντροφιά τον υπολογιστή του με τεχνητή νοημοσύνη GERTY (Kevin Spacey) και χωρίς επικοινωνία με τη Γη, έρχεται αντιμέτωπος με τη μοναξιά και τις παραισθήσεις. Εδώ να πούμε ότι το πραγματικό όνομα του Duncan Jones είναι Zowie Bowie, και είναι γιος του David Bowie από τον πρώτο του γάμο. To Moon αποτελεί το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, ενώ η τρίτη ταινία του, Warcraft: Η Σύγκρουση Δύο Κόσμων (Warcraft: The Beginning – 2016), είναι ένα έπος επιστημονικής φαντασίας.

 


©First Man

Πιο πρόσφατη κινηματογραφική καταγραφή της αποστολής στη Σελήνη είναι το First Man (Ο πρώτος άνθρωπος, 2018) του Damien Chazelle, με τους Ryan Gosling, Claire Foy και Jason Clarke. Μια ταινία-φόρος τιμής στον Neil Armstrong, ένα πορτρέτο του ανθρώπου που πάτησε πρώτος στο φεγγάρι από μια πιο προσωπική πλευρά κατά την περίοδο 1961-1969, όταν ετοιμαζόταν για την αποστολή, ενώ παράλληλα βίωνε την απόγνωση λόγω του χαμού της κόρης του.