Όταν ένας σκηνοθέτης έχει καταχωριστεί στην κινηματογραφική πραγματικότητα του 21ου αιώνα ως εισηγητής του «greek weird wave», με  την ταινία του «Κυνόδοντας», δημιουργώντας ένα νέο, στην αρχή υπόκωφο, στη συνέχεια θυελλώδες, «αλλόκοτο κύμα», στο βλέμμα του αναζητάμε αυτό ακριβώς: το αλλόκοτο. 

Ο Γιώργος Λάνθιμος συστήνει τον κινηματογραφικό του κόσμο, αυτό το «σκοτεινά σουρεαλιστικό και αμήχανα αστείο μέρος, στο οποίο αντικρίζεται το είδωλο μας, κάτω από ένα παραμορφωτικό φως», όπως έγραψαν οι New York Times. Οχι μόνο μέσα από την φιλμογραφία του αλλά και μέσα από φωτογραφίσεις μόδας που κάνει τον τελευταίο καιρό. 

 


Dogtooth (2009)
©PRESS

Παρατηρώντας τις γωνίες λήψης, τον περιβάλλοντα χώρο που δημιουργεί, αντιλαμβάνεται κανείς ότι υπάρχει μια φυσική συνέχεια ανάμεσα στα δυο πλατό: του κινηματογράφου και της μόδας. Τίποτα δεν εκχωρείται στη βιομηχανία της ευκολίας. Όλα τα υλικά ανακατεύονται, ζυμώνονται, αποδίδονται στον θεατή αναγνωρίσιμα και την ίδια στιγμή διαφορετικά. «Δια χειρός» Γιώργου Λάνθιμου. ‘Ετσι συνεργάστηκε και με την ενδυματολόγο Σάντι Πάουελ στην «Ευνοοούμενη» (των 10 υποψηφιοτήτων για Όσκαρ). Λέει ο σκηνοθέτης: «Συζητήσαμε με τη Σάντι Πάουελ, την ενδυματολόγο, πώς θα δουλέψουμε τα ρούχα κάνοντας διακριτικές παρεμβάσεις που θα τους έδιναν ένα πιο σύγχρονο look. Περιορίσαμε πολύ τη χρωματική παλέτα, ενώ έχουν χρησιμοποιηθεί υφάσματα τα οποία δεν συνήθιζαν εκείνη την εποχή αλλά και σύγχρονα, ακόμη και vintage denim, όπως τα ρούχα των υπηρετών της κουζίνας, σε βαθμό βέβαια που να ενσωματώνονται αρμονικά στο αισθητικά ενιαίο πλαίσιο της ταινίας. Το ίδιο έγινε και με το μακιγιάζ και τις περούκες, δουλεύοντας πάνω στην αντίθεση των υπερβολικά στολισμένων και μακιγιαρισμένων αντρών, όπως όντως συνέβαινε τότε, σε σχέση με τις πιο απλές στην εμφάνισή τους γυναίκες. Ένα γεγονός που προσπαθήσαμε να σπρώξουμε σε κοντρολαρισμένα άκρα, πάντα σε σχέση με κάθε χαρακτήρα ξεχωριστά» (από συνέντευξη στο «Αθηνόραμα», στον Χρήστο Μήτση, 31/01/2019).

 


THE FAVOURITE | Photo by Yorgos Lanthimos | 2018 Twentieth Century Fox Film Corporation
©ODEON PRESS

Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η επισήμανση του Matthew Storey που επιμελήθηκε την έκθεση με τα κοστούμια της ταινίας, στο Kensington Palace, στις αρχές του 2019: «Καθώς τα κοστούμια αντλούν έμπνευση από γνώριμες σιλουέτες του 18ου αιώνα, η Πάουελ πειραματίζεται με το χρώμα, το ύφασμα και το ντιζάιν, αναπτύσσοντας μια σύγχρονη ερμηνεία του αυλικού στιλ και κάνοντας την οπτική ταυτότητα του έργου προσιτή στον σημερινό θεατή με έξυπνο τρόπο» (συνέντευξη στο περιοδικό «Κ», στην Ελις Κις, 18/02/2019).

Ο Γιώργος Λάνθιμος και η Σάντι Πάουελ συνεργάστηκαν πάνω στο ίδιο μοτίβο: λυγίζοντας τους κανόνες, «φέρνοντας μια δημιουργική πανκ αισθητική στα ρούχα».

Αυτό ακριβώς κάνει ο Γιώργος Λάνθιμος: λυγίζει τους κανόνες. Δεν τους καταργεί· τους λυγίζει. Τα υφάσματα ακολουθούν λες τον δικό του «αλλόκοτο» κυματισμό. Αναδεύονται, μαζί με τα πρόσωπα και τα σώματα, σε συνθήκες ενός διαρκούς πειράματος. Ο σκηνοθέτης παρακολουθεί μέσα από τον φακό τους ήρωές του, ηθοποιούς και μοντέλα, τον τρόπο που θα αντιδράσουν, θα πορευτούν, τι αποφάσεις θα πάρουν.

 


THE FAVOURITE | Emma Stone and director Yorgos Lanthimos on the set of Fox Searchlight Pictures.
©ODEON PRESS

Κι όπως σημειώνει η Μαρία Κατσουνάκη στην «Κ» (19/05/2019) για τον Γιώργο Λάνθιμο: «Επιβλήθηκε με το σκοτεινό, δυσοίωνο, αποστασιοποιημένο, απρόβλεπτο σύμπαν του (που μεθοδικά συνέθετε με τον στενό συνεργάτη του, συν-σεναριογράφο, Ευθύμη Φιλίππου). Είτε πειραματίζεται σε άδεια δωμάτια ξενοδοχείων, είτε σε μια έπαυλη στο πουθενά με μια απομονωμένη, δυσλειτουργική, οικογένεια, είτε εξελίσσει τους όρους της μαύρης κωμωδίας, παρεμβάλλοντας την καυστική, ακατάτακτη, ελλειπτική ματιά του, επιβάλλει τις εικόνες του, κατορθώνει να ισορροπεί ακροβατικά στην κόψη του ξυραφιού.

Εξάλλου και η κινηματογραφική δεινότητα του Γιώργου Λάνθιμου στηρίζεται, εκτός από τη σύνθεση των πλάνων και την ερμηνεία των ηθοποιών, στην ανατροπή του αναμενόμενου. Η πλήξη είναι ο μεγαλύτερος εχθρός του και τον αντιμετωπίζει πάντα με όπλο τον αιφνιδιασμό. Σχεδόν εμμονικά».

 

Δείτε επίσης: Ο Γιώργος Λάνθιμος φωτογραφίζει για τo τεύχος Ιουλίου της Vogue Greece.