Δεν είναι εύκολο να χωρέσεις τον Filep Motwary σε μία ιδιότητα. Κι όσοι έχουν την τύχη να τον γνωρίζουν προσωπικά, ξέρουν πως πίσω από τις πολλές επαγγελματικές του ταυτότητες βρίσκεται ένας άνθρωπος ευρυμαθής και ευφυής, με χιούμορ, οξυδέρκεια και μια σχεδόν αστείρευτη περιέργεια για τους ανθρώπους και τις ιστορίες τους. Ίσως γι’ αυτό και ο ίδιος δεν έμεινε ποτέ σε έναν μόνο δρόμο. Θεωρητικός της μόδας, επιμελητής, συγγραφέας, φωτογράφος, σκηνοθέτης και διεπιστημονικός δημιουργός, εδώ και τρεις δεκαετίες κινείται ανάμεσα στη μόδα, την τέχνη και τον πολιτισμό, αναζητώντας διαρκώς τις μεταξύ τους συνδέσεις. Έχει συνομιλήσει με περισσότερες από 700 προσωπικότητες – από τον Jean Paul Gaultier και την Iris van Herpen μέχρι τη Michèle Lamy- και πίσω από όλες αυτές τις συναντήσεις διακρίνει κανείς την ίδια περιέργεια: να φτάσει λίγο πιο πέρα από την εικόνα, στον άνθρωπο και στην ιστορία πίσω από αυτό που δημιουργεί.
Από το 2018 είναι Editor-at-Large της Vogue Greece, έχει επιμεληθεί διεθνείς εκθέσεις και έχει γράψει για τη μόδα όχι μόνο ως αισθητική, αλλά ως έναν τρόπο να μιλάμε για την κοινωνία, την ταυτότητα και την εποχή μας. Την ίδια στιγμή, μοιράζεται όσα έχει μάθει με μια νεότερη γενιά δημιουργών, ως επισκέπτης λέκτορας σε εκπαιδευτικά ιδρύματα όπως το Polimoda University στη Φλωρεντία και το UCLan University στην Κύπρο, διδάσκοντας επιμέλεια μόδας και καλλιτεχνική διεύθυνση.
Κι όμως, ύστερα από μια διαδρομή τόσο στενά συνδεδεμένη με τον διεθνή κόσμο της μόδας, ένα από τα πιο προσωπικά του εγχειρήματα τον έφερε πίσω στην Κύπρο και σε κάτι πολύ πιο αρχέγονο: στα χέρια των ανθρώπων που εξακολουθούν να δημιουργούν, στη γνώση που περνά από γενιά σε γενιά και στις ιστορίες που μπορεί να κρύβει ένα ύφασμα, ένα κέντημα, ένα κομμάτι ξύλο ή πηλό.
Αυτός είναι ο κόσμος του #craftingcyprus. Η σειρά οκτώ ταινιών μικρού μήκους, που δημιούργησε έπειτα από ανάθεση της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας και του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, με τη στήριξη του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κύπρου, εξερευνά την κυπριακή χειροτεχνία μέσα από τη δική του, βαθιά εικαστική ματιά. Περισσότεροι από 80 δημιουργοί, τεχνίτες, καλλιτέχνες και ακαδημαϊκοί -ανάμεσά τους οι Michael Anastassiades, Hussein Chalayan, Άννα Μαραγκού, Ζήνων Σιερεπεκλής, Joanna Louca, Elysia Athanatos, Theodoulos, Kristina P., Elina Ioannou, Δρ. Ιωσήφ Χατζηκυριακός και Euphrosyne Rizopoulou–Egoumenidou […] – συνθέτουν μέσα από την υφαντική, την κεραμική, την κεντητική, την αργυροχρυσοχοΐα, την ξυλογλυπτική και άλλες τέχνες ένα διαφορετικό πορτρέτο της Κύπρου. Ένα πορτρέτο φτιαγμένο από ανθρώπους, μνήμες, γνώση και ένα βαθύ αίσθημα του ανήκειν.
Με αφορμή την προβολή της σειράς ταινιών #craftingcyprus στην Biennale of Contemporary Ceramics 2026 στη Ρόδο, συνάντησα τον Filep για να μιλήσουμε για όλα όσα κρύβονται πίσω από αυτές τις εικόνες: για τη δική του σχέση με την Κύπρο και την «Κυπριακότητα», για τους ανθρώπους που γνώρισε μέσα από αυτή τη διαδρομή, για τη μόδα και τη χειροτεχνία, αλλά κυρίως για το πώς κάτι που έρχεται από πολύ παλιά μπορεί να εξακολουθεί να μας αφορά σήμερα.
Βλάσης Κωστουρος: Πώς ξεκίνησε η ιδέα για το #craftingcyprus; Τι ήταν αυτό που σε έκανε να θέλεις να ασχοληθείς με την κυπριακή χειροτεχνία;
Filep Motwary: Γύρω στο δεύτερο μισό του 2021, δέχθηκα μια πρόταση από την Ανώτερη Λειτουργό της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας, να δημιουργήσω αρχικά τρία σύντομα films αφιερωμένα σε τρεις παραδοσιακές τεχνικές της Κύπρου: την κεντητική, την υφαντική και την κεραμική.
Η ίδια είχε μόλις αναλάβει τα καθήκοντά της στην Υπηρεσία και, από την αρχή, έθεσε έναν διαφορετικό πήχη ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να αναδειχθεί η πλούσια πολιτιστική κληρονομιά του τόπου. Η πρόθεση ήταν σαφής: να αποφευχθούν οι τετριμμένες προσεγγίσεις και οι παραδοσιακές τεχνικές να μεταφερθούν στο σήμερα, μέσα από μια σύγχρονη ματιά.
Ομολογώ πως στην αρχή δέχθηκα την πρόταση με δισταγμό. Δεν υπήρξε όμως κάποιος πραγματικός ανασταλτικός παράγοντας. Αντιθέτως, αισθάνθηκα από νωρίς πως από την πλευρά της Μαρίας Αναξαγόρα υπήρχε εμπιστοσύνη ως προς το αποτέλεσμα — και αυτό μου έδωσε την ελευθερία να προσεγγίσω το project με τον δικό μου τρόπο.
Θέλω να πιστεύω πως ο λόγος για τον οποίο με επέλεξε δεν ήταν τυχαίος και βασίστηκε στη μακρόχρονη εμπειρία μου στο film, τη φωτογραφία, την επιμέλεια εκθέσεων μόδας και τη συγγραφή, τη δημοσιογραφία και έρευνα, αλλά και η γενικότερη σχέση μου με την αισθητική. Κυρίως, ίσως, η βαθιά αγάπη που τρέφω για οτιδήποτε δημιουργείται από ανθρώπινο χέρι.
Τα πρώτα τρία επεισόδια έχουν, αν θέλετε, ένα πιο ελεγχόμενο αποτέλεσμα· μια πιο κλασική σκηνοθετική προσέγγιση. Στη συνέχεια, όμως, αυτό άρχισε να αλλάζει. Μέσα από τη διαδικασία των γυρισμάτων αισθανόμουν όλο και μεγαλύτερη σιγουριά, ενώ η ελευθερία που μου δόθηκε μου επέτρεψε να πειραματιστώ περισσότερο — να αφήσω την ίδια τη διαδικασία, τους ανθρώπους και τα υλικά να καθορίσουν σε έναν βαθμό τη γλώσσα του κάθε επεισοδίου.
Έδωσα στο project τον τίτλο #craftingcyprus, με την πρόθεση να αναδείξω την κυπριακή δημιουργία στην ευρύτερη έννοιά της: τόσο την παραδοσιακή όσο και τη σύγχρονη. Γιατί η χειροτεχνία στην Κύπρο δεν είναι μόνο μια αναφορά στο παρελθόν. Είναι μια ζωντανή διαδικασία. Πολλοί συμπατριώτες μας εξακολουθούν να δημιουργούν, να εξελίσσουν και να επαναπροσδιορίζουν τέχνες και τεχνικές με βαθιές ρίζες στον χρόνο, μεταφέροντάς τες στο παρόν με έναν τρόπο απολύτως προσωπικό και σύγχρονο.
O τίτλος #craftingcyprus, είναι η συνένωση των λέξεων crafting και Cyprus. Βάζοντας το # στην αρχή λειτουργεί σχεδόν σαν ένα μικρό γραφιστικό πρόσημο, μετατρέποντας τις δύο λέξεις σε ένα ενιαίο όνομα — ένα brand name που είναι ταυτόχρονα άμεσο και απολύτως σαφές ως προς την ουσία του project.
Να αναφέρω πως η σειρά #craftingcyprus, που πραγματοποιήθηκε με ανάθεση της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας και του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών Κύπρου, με τη στήριξη του Υφυπουργείου Πολιτισμού, ήρθε για μένα σχεδόν ως μια φυσική συνέχεια όλων όσων έχω κάνει και υπογράψει στα τριάντα χρόνια που εργάζομαι.
Είχαν προηγηθεί films που είχα δημιουργήσει για διεθνείς οίκους όπως οι Dior, Rick Owens και Dries Van Noten. Παρότι φαινομενικά πρόκειται για διαφορετικούς κόσμους, για μένα η σύνδεση ήταν πάντα εκεί: το αντικείμενο, το υλικό, η χειρονομία, η κατασκευή — και πάνω απ’ όλα, ο άνθρωπος πίσω από αυτήν. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το κοινό νήμα όλων αυτών των projects: η ανάγκη να κοιτάζω όχι μόνο αυτό που δημιουργείται, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο δημιουργείται.
Τι ανακάλυψες για τη χειροτεχνία που δεν γνώριζες πριν;
Έχοντας αγροτικές ρίζες από την πλευρά της μητέρας μου, με καταγωγή από το χωριό Σαλαμιού της Πάφου, εξέλαβα τη συγκεκριμένη ανάθεση, στο 44ο τότε έτος της ηλικίας μου, ως κάτι εξόχως τιμητικό. Μου έδινε, ίσως για πρώτη φορά, την ευκαιρία να επιστρέψω σε έναν κόσμο που είχα βιώσει ως παιδί και να αποκωδικοποιήσω όλα όσα τότε αδυνατούσα να κατανοήσω. Οι παππούδες μου λοιπόν, ήταν αγρότες. Ζούσαν σε ένα ταπεινό, αλλά όμορφο σπίτι, γεμάτο αντικείμενα της καθημερινότητας που σήμερα μοιάζουν με μικρούς θησαυρούς: παραδοσιακά κεραμικά, ξυλόγλυπτα έπιπλα, εκπληκτικά κεντημένα τραπεζομάντιλα, μαξιλαροθήκες και σεντόνια, χειροποίητες υφαντές κουβέρτες.
Τότε, όμως, ήμουν ένα παιδί και τα έβλεπα διαφορετικά. Όλα αυτά τα αντικείμενα μου φαίνονταν βαριά, αυστηρά, κάποιες φορές ακόμη και άσχημα. Η επίσκεψη στο σπίτι των παππούδων μου ήταν συνδεδεμένη με τη σκληρή δουλειά, με μυρωδιές που δεν αναγνώριζα, με συνήθειες που δεν καταλάβαινα και με έναν τρόπο ζωής που ελάχιστα συνδεόταν με τη δική μου καθημερινότητα στην πόλη.
Μέχρι τα δέκα μου χρόνια — ήταν το 1987 — κάθε φθινόπωρο τους ακολουθούσα στο μάζεμα των ελιών και, τον Αύγουστο, στον τρύγο.
Θυμάμαι τον αδελφό μου κι εμένα να ανεβαίνουμε στα γαϊδουράκια της γιαγιάς μου. Στα πλευρά τους κρέμονταν δύο τεράστια, χειροποίητα καλάθια, ένα από κάθε πλευρά, και προχωρούσαμε πάνω σε ένα στενό, ανώμαλο μονοπάτι προς τα χωράφια.
Αλήθεια, είναι παράξενο πώς λειτουργεί η μνήμη.
Χρειάστηκαν μερικές δεκαετίες για να μπορέσω να επιστρέψω σε εκείνες τις εικόνες και να τις δω αλλιώς. Να αναγνωρίσω την ομορφιά εκεί όπου κάποτε έβλεπα μόνο το βάρος. Να καταλάβω την αξία πίσω από τα αντικείμενα που θεωρούσα δεδομένα. Να αντιληφθώ πως κάθε ύφανση, κάθε κέντημα, κάθε κεραμικό, κάθε ξύλινο αντικείμενο κουβαλούσε όχι μόνο την τεχνική του δημιουργού του, αλλά και έναν ολόκληρο τρόπο ζωής. Και, τελικά, να τα μεταφράσω μέσα από τη δική μου ματιά — και να τα αγαπήσω, αυτή τη φορά, ολοκληρωτικά. Ίσως γι’ αυτό το #craftingcyprus να υπήρξε για μένα κάτι περισσότερο από ένα film project. Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, μια επιστροφή. Μια προσωπική επανασύνδεση με έναν κόσμο που υπήρξε μέρος της παιδικής μου ηλικίας, αλλά χρειάστηκε να περάσει ο χρόνος για να μπορέσω πραγματικά να τον δω.
Πώς επέλεξες τους ανθρώπους που συμμετέχουν; Τι έψαχνες στον καθένα;
Η επιλογή των πρωταγωνιστών έγινε σε στενή συνεργασία με την εκπρόσωπο της αναθέτουσας αρχής. Ήταν, στην πραγματικότητα, μια μακρά και ουσιαστική διαδικασία, στην οποία δόθηκε ο απαραίτητος χρόνος και έγιναν πολλές συζητήσεις, μέχρι να καταλήξουμε στην τελική λίστα.
Δεν αναζητούσαμε απλώς ανθρώπους που κατέχουν μια συγκεκριμένη τεχνική. Μας ενδιέφερε η ιστορία τους, η προσωπική τους σχέση με αυτήν, ο τρόπος με τον οποίο την αντιλαμβάνονται και, κυρίως, το πώς συνομιλεί η παράδοση με το σήμερα μέσα από τη δική τους δουλειά.
Για την κα. Αναξαγόρα, την προϊστάμενη της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας ήταν σημαντικό κάθε τεχνική να αποκτήσει και μια διεπιστημονική διάσταση — να μην παρουσιαστεί ως κάτι απομονωμένο ή μουσειακό, αλλά να συνδεθεί με άλλους δημιουργικούς και γνωστικούς χώρους. Ήταν μια προσέγγιση με την οποία συμφώνησα απόλυτα, γιατί ακριβώς εκεί θεωρώ πως βρίσκεται και η ουσία της σύγχρονης ανάγνωσης της παράδοσης: στη δυνατότητα να συνομιλεί με το παρόν, να μεταμορφώνεται και να αποκτά νέες σημασίες χωρίς να χάνει την ταυτότητά της.
Τα γυρίσματα κράτησαν τέσσερα χρόνια και συνάντησες δεκάδες ανθρώπους. Ποια στιγμή ή ιστορία σε συγκίνησε περισσότερο;
Πιστεύω πως, παρακολουθώντας και τις οκτώ ταινίες, ο θεατής θα συγκινηθεί σε πολλά και διαφορετικά σημεία. Το ίδιο συνέβη και σε μένα, παρότι βρίσκομαι πίσω από τη δημιουργία τους. Υπάρχουν στιγμές που με συγκλόνισαν πραγματικά. Και πιστεύω πως ο θεατής θα τις αναγνωρίσει. Όχι απαραίτητα επειδή του τις υποδεικνύω, αλλά επειδή εκεί ακριβώς βρίσκεται η ουσία της σύνδεσης μεταξύ μας.
Είναι οι στιγμές όπου η προσωπική μου συγκίνηση πέρασε, σχεδόν αθέατα, μέσα στην εικόνα. Εκεί όπου αυτό που ένιωσα εγώ ως δημιουργός συναντά αυτό που αισθάνεται ο θεατής. Ίσως τελικά αυτή να είναι και η πιο ουσιαστική λειτουργία του κινηματογράφου: να δημιουργεί έναν κοινό τόπο ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που δεν χρειάζεται να γνωρίζονται.
Πώς χτίστηκε δημιουργικά η κάθε ταινία; Πόσο άφησες τους ίδιους τους ανθρώπους και τον χώρο τους να καθορίσουν την εικόνα και την αφήγηση;
Αφότου οριστικοποιήσαμε τη λίστα των συμμετεχόντων, ξεκίνησα ένα road trip σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο, με σκοπό να γνωρίσω τους ανθρώπους και να αναζητήσω τους χώρους στους οποίους θα κινηματογραφούσαμε. Ήθελα πρώτα να δω τους τόπους, να καταλάβω την ατμόσφαιρά τους και να αισθανθώ πώς θα μπορούσε κάθε ένας από αυτούς να λειτουργήσει μέσα στο film. Σε αρκετές περιπτώσεις συνέδεσα ανθρώπους με χώρους που ήταν άσχετοι με τους ίδιους ή την τέχνη τους.
Για κάθε συμμετέχοντα ετοίμασα ξεχωριστό ερωτηματολόγιο, καθώς και πλούσια, moodboards ανά θεματική. Σιγά-σιγά διαμορφώθηκε ένα πλάνο εργασίας, μια προσωπική μου «παρτιτούρα», πάνω στην οποία στηρίχθηκα για όλα τα επεισόδια, μέχρι να ξεκινήσει η ουσιαστική καταγραφή αυτών των τεχνών και των ανθρώπων τους μέσα από την κάμερα.
Οι περίπου 80 συμμετέχοντες μου έδειξαν μεγάλη εμπιστοσύνη. Μας άνοιξαν τα σπίτια, τα εργαστήρια και, κυρίως, τον προσωπικό τους κόσμο. Η αφήγηση των ταινιών προέκυψε μέσα από τη διαδικασία των ερωτήσεων και των απαντήσεων.
Ένας εξαιρετικός χειροτέχνης δεν είναι απαραίτητα και εξαιρετικός αφηγητής. Η πραγματική του αφήγηση βρίσκεται συχνά μέσα σε αυτό που φτιάχνει με τα χέρια του. Από την άλλη, ένας άνθρωπος με ακαδημαϊκή ή θεωρητική σκέψη μπορεί, κάποιες φορές, να υπεραναλύσει μια ερώτηση που στην ουσία της είναι πολύ απλή.
Εκεί ήταν που έπρεπε να επέμβω. Να ακούσω, να ξεχωρίσω, να κρατήσω αυτό που θεωρούσα ουσιαστικό. Και, ταυτόχρονα, να βοηθήσω τον κάθε συμμετέχοντα να εκφράσει όσο πιο καθαρά μπορούσε τη δική του αλήθεια. Στόχος μου δεν ήταν ποτέ να τους βάλω να «παίξουν» κάτι μπροστά στην κάμερα. Αντιθέτως, προσπάθησα να δημιουργήσω τις συνθήκες ώστε αυτό που θα έβγαινε προς τα έξω να είναι απολύτως φυσικό.
Οι συγκεκριμένες ταινίες δεν αποτελούν ιστορική καταγραφή. Δεν ήταν αυτή η πρόθεσή μου. Φέρουν, όμως, την ψυχή, τη γνώση και την προσωπική ματιά του κάθε δημιουργού — του χειροτέχνη, του σχεδιαστή, του καλλιτέχνη, του ακαδημαϊκού. Εκείνος είναι και παραμένει ο πρωταγωνιστής. Παράλληλα, μέσα σε κάθε ταινία υπάρχει αναπόφευκτα και ένα μέρος από εμένα: η αισθητική μου, η εμπειρία μου, η ενσυναίσθησή μου απέναντι στους ανθρώπους και το αντικείμενο, αλλά και η γνώση που έχω αποκτήσει μέσα από τριάντα χρόνια δουλειάς. Όλα αυτά λειτούργησαν ως εργαλεία, προκειμένου, όπου χρειαζόταν, να φωτιστεί περισσότερο το περιεχόμενο και να αναδειχθεί με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η κάθε τεχνική.
Μέσα από τις ερωτήσεις που έθεσα σε κάθε συμμετέχοντα, ο μοναδικός μου στόχος ήταν ένας: να παρουσιάσω και να αναδείξω σωστά το εκάστοτε αντικείμενο, χωρίς να αλλοιώσω τη φωνή εκείνου που το υπηρετεί. Και φυσικά, μια σειρά σαν αυτή δεν δημιουργείται ποτέ από έναν άνθρωπο μόνο. Ευχαριστώ την ομάδα μου! Τους κινηματογραφιστές, τον μοντέρ που με υπομένουν!
Οφείλω να πω πως ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας της οφείλεται σε όλους εκείνους που στάθηκαν δίπλα μας κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων — ανθρώπους που βοήθησαν με επαφές, με χώρους, με πληροφορίες, με πρόσβαση και, πολλές φορές, απλώς με την προθυμία τους να βοηθήσουν. Ήταν ένα μεγάλο δίκτυο ανθρώπων που, με τον δικό του τρόπο ο καθένας, συνέβαλε ώστε το project να μπορέσει να υπάρξει.
Ιδιαίτερη θέση σε αυτή τη διαδρομή έχει και η μουσική της Eleni Era, η οποία ζει και εργάζεται στο Βερολίνο. Η μουσική της έγινε ένα ακόμη επίπεδο αφήγησης, λειτουργώντας παράλληλα με την εικόνα και δίνοντας στις ταινίες μια διαφορετική συναισθηματική διάσταση.
Η μόδα έχει τη δική της θέση στο #craftingcyprus. Πώς προσέγγισες ενδυματολογικά τους πρωταγωνιστές και γιατί επέλεξες αναφορές από το ’60 έως το ’80;
Επικοινώνησα αυτοβούλως με την Κρατική Ραδιοτηλεόραση, ζητώντας πρόσβαση στο βεστιάριό της. Ήθελα να αναζητήσω εκεί τα κοστούμια που θα μπορούσαν να υπηρετήσουν μια ενιαία αισθητική για τη σειρά, τουλάχιστον σε χρωματικό επίπεδο, και να δημιουργήσουν μια διακριτική αναφορά στην Κύπρο.
Πολλά από τα χρώματα που επέλεξα παραπέμπουν στις τάσεις της δεκαετίας του 1960 και ειδικότερα του 1970, όπως αυτές αποτυπώνονται στις πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες της εποχής και, ειδικότερα, στο οπτικό υλικό που συνδέεται με την περίοδο του πολέμου στην Κύπρο. Κινήθηκα συνειδητά σε παστέλ αποχρώσεις. Είναι χρώματα ευγενικά, ήσυχα, σχεδόν εύθραυστα και, σε προσωπικό επίπεδο, βαθιά νοσταλγικά. Κουβαλούν κάτι από την αίσθηση μιας εποχής που έχει περάσει, αλλά παραμένει έντονα χαραγμένη στη συλλογική και προσωπική μνήμη.
Ωστόσο, υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση σε αυτή την επιλογή. Οι ταινίες αναφέρονται σε αξίες σταθερές, σε τεχνικές και γνώσεις που επιβιώνουν και μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, παραμένοντας ουσιαστικά ακλόνητες στον χρόνο. Την ίδια στιγμή, παρότι η εικόνα δημιουργήθηκε σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, μέσα από τις ενδυματολογικές επιλογές που εφάρμοσα, πιστεύω πως αποκτά μια αδιαμφισβήτητη διαχρονικότητα.
Στόχος μου ήταν να δημιουργήσω μια αίσθηση οικειότητας και νοσταλγίας, χωρίς, ωστόσο, οι ταινίες να μετατραπούν σε αναπαράσταση του παρελθόντος. Δεν με ενδιέφερε να αναπαραστήσω μια συγκεκριμένη εποχή, αλλά να δημιουργήσω την αίσθηση μιας μνήμης — κάτι που μοιάζει να έχουμε ξαναδεί, ακόμη κι αν δεν το έχουμε πραγματικά ζήσει.
Τι σημαίνει για σένα «κυπριακότητα» και πώς εκφράζεται μέσα από τη δημιουργία;
Για μένα, η «κυπριακότητα», δεν είναι μια αισθητική φόρμα ούτε μια προσπάθεια να ορίσουμε τι είναι «κυπριακό» και τι όχι. Είναι περισσότερο μια σχέση με τον τόπο, με τα υλικά του, με τη μνήμη και με τον τρόπο που αυτά μεταφράζονται από κάθε γενιά.
Και υπάρχει κάτι ακόμη που θεωρώ σημαντικό σε αυτή τη διαδικασία. Η στιγμή που αποφασίζεις να καταγράψεις κάτι που σου ανήκει — μια τεχνική, ένα αντικείμενο, μια γνώση, μια χειρονομία — και να το μοιραστείς με τον υπόλοιπο κόσμο, του προσδίδεις μια διαφορετική υπόσταση.
Η «κυπριακότητα», όπως το διατυπώνει πολύ εύστοχα ένας από τους χειροτέχνες στο επεισόδιο της καλαθοπλεκτικής, βρίσκεται στα ίδια τα υλικά του τόπου. Σε αυτά που γεννιούνται και φυτρώνουν στη γη σου και, μέσα από τα χέρια σου, μετατρέπονται σε αντικείμενα που πρώτα θαυμάζεις εσύ ο ίδιος και στη συνέχεια μπορούν να θαυμάσουν και οι άλλοι.
Ίσως εκεί να βρίσκεται και το απόλυτο δείγμα ταυτότητας: σε κάτι που ξεκινά από τον τόπο, περνά μέσα από τα χέρια και αποκτά μια νέα ζωή μέσα από τη δημιουργία.
Στην καριέρα σου έχεις κινηθεί με επιτυχία ανάμεσα στη μόδα, την τέχνη, τη φωτογραφία και την επιμέλεια εκθέσεων. Τι από όλα αυτά έφερες μαζί σου στο #craftingcyprus;
Όλα! Το αποτέλεσμα είναι ένα συνονθύλευμα εμπειριών, εικόνων, αισθητικών αναφορών και πρακτικών που, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, με έχουν διαμορφώσει και με συνοψίζουν δημιουργικά. Αντιλαμβάνομαι κάθε επεισόδιο ως ένα αυτόνομο εικαστικό έργο, με τη δική του ζωή, τη δική του ατμόσφαιρα και τον δικό του λόγο ύπαρξης — πέρα από την αναμφισβήτητη αξία του αντικειμένου ή της τεχνικής που πραγματεύεται. Δεν με ενδιέφερε να κινηματογραφήσω απλώς την κατασκευή ενός αντικειμένου. Με ενδιέφερε να δημιουργήσω έναν ολόκληρο κόσμο γύρω από αυτό. Να αφήσω την εικόνα, τον ήχο, το χρώμα, το τοπίο, την ανθρώπινη παρουσία και την ίδια τη χειρονομία της δημιουργίας να συνυπάρξουν και να αποκτήσουν μια νέα, σύγχρονη ανάγνωση.
Μέσα από το #craftingcyprus αποκαλύπτεται, με έναν τρόπο, εκ νέου η Κύπρος. Το τοπίο της. Το τοπικό χρώμα. Ο ήχος της. Οι άνθρωποί της. Οι χειρονομίες της. Και, πάνω απ’ όλα, αυτή η αίσθηση του ανήκειν.
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο προσωπικό κομμάτι του project: ότι μέσα από την προσπάθεια να κοιτάξω την Κύπρο και τη δημιουργία της με μια νέα ματιά, ανακάλυψα ξανά και ένα μέρος του δικού μου βλέμματος.
Στις 30 Οκτωβρίου το #craftingcyprus παρουσιάζεται στη Biennale της Ρόδου. Τι σημαίνει για σένα αυτή η παρουσίαση και τι θα ήθελες να πάρει μαζί του το κοινό βλέποντας τις ταινίες;
Να πάρει μαζί του κάτι από τον τόπο, τη μνήμη, την υλικότητα και την ψυχή του! Να πάρει μαζί του την Κύπρο και την πεμπτουσία της.
INFO
Στο πλαίσιο της Biennale of Contemporary Ceramics Rhodes 2026, θα παρουσιαστεί η σειρά ταινιών μικρού μήκους #craftingcyprus, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Filep Motwary, για την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας.
30 Οκτωβρίου 2026 | 18:00 Κατάλυμα της Αγγλίας, Ρόδος
Η είσοδος είναι δωρεάν με απαραίτητη προκράτηση θέσης μέσω ArtVolt.
