Με δυνατό βιογραφικό, βαθιά γνώση και ισχυρή απόψή για τή μόδα, ο Peter Copping αφήνει έντονο το απότυπωμα του στον ιστορικό γαλλικό οίκο Lanvin! Διαβάστε την αποκλειστική συνέντευξη του Βρετανού σχεδιαστή στον editor-at-large, Filep Motwary και δείτε επίσης το βίντεο που τη συνοδεύει.
Η καριέρα του Βρετανού Peter Copping μοιάζει με mille–feuille — «χίλια φύλλα», από το γνωστό γαλλικό γλύκισμα. Τα αλλεπάλληλα στρώματα εμπειριών που κουβαλά έχουν διαμορφώσει έναν από τους σημαντικότερους σχεδιαστές της εποχής μας, έναν άνδρα που οι γυναίκες εμπιστεύονται να τις ντύνει, έναν αληθινό τζέντλεμαν. Μαζί με τον συνεργάτη μου, Morgan O’Donovan, που με συνόδευσε για να κινηματογραφήσουμε τη συνέντευξη, συναντήσαμε αυτόν τον πράο γίγαντα με την απαλή φωνή στο showroom του Lanvin στο Παρίσι, το πρωινό μετά την επίδειξη για τη σεζόν S/S ’26, τη δεύτερη συλλογή του για τον θρυλικό γαλλικό οίκο. Το πρώτο που σκέφτηκα μπαίνοντας ήταν πως η μπλε μοκέτα του ιστορικού χώρου στην οδό Alfred de Vigny συντονιζόταν απόλυτα με την κολεξιόν, λειτουργώντας ως ιδανικό φόντο για τα ρούχα. Με τη συγκατάθεση της Nelly Chevallier —head PR του Lanvin— κινήθηκα ενστικτωδώς, επανατοποθετώντας κούκλες και ευθυγραμμίζοντας έπιπλα, ώστε το σύνολο να διαβάζεται καθαρά στην κάμερα. Στο διπλανό δωμάτιο, ο σχεδιαστής μιλούσε με πελάτες — άνετος και προσεκτικός, ακριβώς όπως θα τον φανταζόταν κανείς.
Ο Copping, αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Central Saint Martins, συνέχισε στο Royal College of Art και κατόπιν ακολούθησε μια σχεδόν αδιάλειπτη πορεία στον εσωτερικό κύκλο της μόδας. Μια τυχαία συνάντηση με τον Christian Lacroix στο Conran Shop, στο Λονδίνο, τον οδήγησε στο ατελιέ υψηλής ραπτικής του μόδιστρου στο Παρίσι — άλλη μία από εκείνες τις καθοριστικές στιγμές που ακροβατούν μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας και η μόδα λατρεύει να εξιστορεί. Ακολούθησε το Μιλάνο και η Iceberg, πριν το Παρίσι τον ξαναδιεκδικήσει στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν εργάστηκε δίπλα στη Sonia Rykiel και στον Marc Jacobs για τον Louis Vuitton, μαθαίνοντας τους κώδικες της γαλλικής μόδας στην πιο απαιτητική τους μορφή. Ήταν τότε που άκουσα πρώτη φορά το όνομά του. Κάνοντας την πρακτική μου στον Dior υπό τον John Galliano, με μάτια ορθάνοιχτα και φιλοδοξία αχόρταγη, έστελνα βιογραφικά προς κάθε κατεύθυνση με τυφλή πίστη. Υποθέτω πως κάποιο έφτασε και στον Copping. Με κάλεσαν για συνέντευξη, που όμως δεν οδήγησε πουθενά. Η δική του πορεία ωστόσο εξελίχθηκε με ζηλευτή ακρίβεια: Nina Ricci το 2009, Oscar de la Renta στη Νέα Υόρκη το 2015. Ωστόσο, η υψηλή ραπτική και το Παρίσι παρέμεναν το όνειρό του. Έτσι, το 2017 ξεκίνησε να εργάζεται για την αναβίωση της couture γραμμής του Balenciaga, στο πλευρό του Demna.
«Κάθε οίκος άφησε το αποτύπωμά του· ο καθένας όξυνε την κατανόησή μου για το τι μπορούν να σημαίνουν τα ρούχα πέρα από την τάση. Εκείνη την περίοδο βρισκόμουν εντελώς εκτός οποιουδήποτε ραντάρ»», λέει σήμερα. Κάτι που ίσως εξηγεί γιατί το τηλεφώνημα από τον Lanvin έγινε στη σωστή στιγμή. «Η απάντησή μου ήταν αμέσως “ναι”», ομολογεί. Ο Lanvin, άλλωστε, έφερε μια φιλοσοφία και μια αισθητική που την κατανοούσε ενστικτωδώς. Ιδρυμένος από την Jeanne Lanvin και βαθιά συνδεδεμένος με την έννοια της θηλυκότητας, είναι πλούσιος σε ιστορία αλλά ανθρώπινος σε κλίμακα. «Διέκρινα παραλληλισμούς με έναν άλλο οίκο του οποίου είχα ηγηθεί», τονίζει αναφερόμενος στη Nina Ricci, «και ήξερα ότι θα σχεδίαζα και ανδρικά, κάτι εντελώς καινούργιο για μένα. Ήταν μια αναζωογονητική πρόκληση».
Μεγαλωμένος σε ένα βουκολικό περιβάλλον λίγο έξω από την Οξφόρδη, ανάμεσα σε γυναίκες —τη γιαγιά, τη μητέρα και την αδελφή του—, πολλά ζώα και φροντισμένα αντικείμενα, αφηγείται πως: «Ήμουν ένα παιδί γεμάτο περιέργεια. Μου άρεσε να κάνω πολλά διαφορετικά πράγματα και, όταν κάτι με ενδιέφερε, βυθιζόμουν ολοκληρωτικά σε αυτό». Μου αποκαλύπτει ότι ακόμα και τώρα μπορεί να αναγνωρίζει ράτσες σκύλων καθαρά από ένστικτο — μια μικρή λεπτομέρεια που καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί και πηγάζει από το συναίσθημα. Το σπίτι του, όμως, ξεχείλιζε και από δημιουργικότητα. Η μητέρα του ζωγράφιζε και έκανε κατασκευές. Η γιαγιά του, αν και όχι επιδεικτικά μοντέρνα, ενσάρκωνε την αγγλική κομψότητα με κοστούμια Windsmoor, άψογα παπούτσια, εσάρπες από μινκ… «Παρατηρούσα πώς ντύνονταν, πώς κινούνταν, τη στάση του σώματός τους», θυμάται, και σκέφτομαι ότι δεν είναι δύσκολο να ανιχνεύσει κανείς την επίδραση αυτών των πρώιμων εντυπώσεων στον τρόπο που ντύνει τις γυναίκες, οι οποίες του δείχνουν απόλυτη εμπιστοσύνη και μια εμμονική αγάπη που αντέχει στον χρόνο. Οι πολιτιστικές αναφορές ήταν εξίσου έντονες για τον μικρό Peter, αφού τα μεγάλα μουσεία της Οξφόρδης —το Ashmolean, το Pitt Rivers, το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης— ήταν τα καταφύγιά του.
«Χανόμουν μέσα τους. Ήθελα να βλέπω πράγματα, να τα παρατηρώ, προσπαθώντας να καταλαβαίνω τα πάντα γύρω από αυτά». Οι γονείς του δεν τον ώθησαν ποτέ προς μια συμβατική καριέρα· αντιθέτως, υπήρχε μια διακριτική ενθάρρυνση προς τη δημιουργικότητα. Ο πατέρας του, ο οποίος υπηρέτησε στη Βασιλική Πολεμική Αεροπορία, ήθελε κάποτε να φοιτήσει σε σχολή τέχνης, κάτι που δεν κατάφερε και ίσως το ανεκπλήρωτο όνειρό του να ήταν το έδαφος πάνω στο οποίο άνθισαν οι φιλοδοξίες των παιδιών του. Η μόδα λοιπόν δεν ήταν επανάσταση, αλλά επιλογή. Ακούγοντάς τον να αφηγείται σήμερα τις εμπειρίες του δίπλα στα μεγάλα ονόματα της μόδας, βλέπω απέναντί μου ένα ενήλικα που δεν έπαψε ποτέ να παρατηρεί και να διδάσκεται, όπως τότε που ήταν παιδί. Από τη Sonia Rykiel, για παράδειγμα, έμαθε να αμφισβητεί την επιφανειακή τελειότητα. «Μου έλεγε: “Πάρε το πουλόβερ και γύρισε το μέσα έξω”». Στην αρχή νόμιζε πως αστειευόταν, όταν όμως το έκανε οι ραφές και τα κρυμμένα σημεία αποκτούσαν χαρακτήρα. Και αυτή η φιλοσοφία παραμένει μέχρι σήμερα κυρίαρχη στη δουλειά του.
Παρότι ο ρόλος του είναι ηγετικός, αφήνει πάντα χώρο στη συνεργασία. Αντί να τοποθετεί τον εαυτό του στο επίκεντρο της αφήγησης, επενδύει στο έμμεσο mentoring και στη γνώση που ανταλλάσσει με τη νεαρή σχεδιαστική του ομάδα. Όταν έφτασε στον Lanvin, ο οίκος συντηρούνταν από την αφοσίωση των εργαζομένων του. «Είχαν κάνει απίστευτη δουλειά για να κρατήσουν ζωντανό τον ενδιαφέρον, είχαν πίστη σε αυτό που πρεσβεύει το brand εδώ και δεκαετίες», εξηγεί. Αντί για σαρωτικές αλλαγές, λοιπόν, επέλεξε τη συνέχεια. «Δεν μου αρέσει η ιδέα της διάσπασης μιας ομάδας όταν έρχεται ένας νέος καλλιτεχνικός διευθυντής. Δεν είναι ηθικό». Το αποτέλεσμα είναι ένα εργασιακό περιβάλλον συνεργατικό και ήρεμο, ποιότητες ολοένα και πιο σπάνιες στη σύγχρονη σκηνή της μόδας. Μιλά χαμηλόφωνα, χωρίς πόζα, κάθε πρότασή του είναι ζυγισμένη, διαμορφωμένη από την εμπειρία και όχι από τη φιλοδοξία. Κατανοεί ότι η μόδα, στην πιο ουσιαστική της μορφή, δεν αφορά τον θόρυβο αλλά την παρουσία. Και αν η πρώτη του συλλογή για τον Lanvin υπήρξε μια ήπια ανάγνωση της ταυτότητας του οίκου, η δεύτερη, αυτή για την τρέχουσα σεζόν, μοιάζει πιο εξωστρεφής. Τοποθετημένη σε έντονο μπλε φόντο —το ίδιο που είδα στο showroom— εισήγαγε τολμηρές αντιθέσεις και έναν αισθησιασμό σαφώς οξύτερο. «Για μένα, το μπλε είναι συνυφασμένο με τον Lanvin», εξηγεί. «Χαρίζει αυτοπεποίθηση».
Η συλλογή ξεδιπλώνεται μέσα από καμπουσόν καλυμμένα με σιφόν, αρχειακά κεντήματα της Jeanne Lanvin μεταφρασμένα σε στάμπες, διαμαντένια μοτίβα, ξεπλυμένα μετάξια, μια πολυτέλεια διακριτική αλλά καθόλου σιωπηλή – σαν «ηχώ» της Art Deco. Ο Copping αντιστέκεται στη λέξη «σέξι», προτιμώντας τη σαγήνη. «Δεν νομίζω ότι οι γυναίκες της Jeanne Lanvin ήταν σέξι με τη στενή έννοια», εκτιμά. «Αλλά υπάρχει αισθησιασμός στον τρόπο που κινούνται τα ρούχα και στο πώς πέφτουν στο σώμα». Πράγματι, οι δημιουργίες του μοιάζουν να γλιστρούν — φορέματα κομμένα ακριβώς πάνω από τον αστράγαλο, μανίκια συγκρατημένα με κορδέλες γκρο γκρεν, φόδρες που αποκαλύπτονται διακριτικά σε κάθε βήμα. «Μου αρέσει να δίνω την ίδια προσοχή στο εσωτερικό με το εξωτερικό ενός ρούχου. Δεν έχει να κάνει με νοσταλγία, αλλά με τον σεβασμό που νιώθω για τη δεξιοτεχνία, για τα αριστουργήματα που δημιουργούνται στο χέρι». Ένα παλτό από κρεπ σατέν, για παράδειγμα, βγήκε από το ατελιέ υπερβολικά τέλειο. Δουλεύτηκε εκ νέου, λοιπόν, ώστε να αποκτήσει μια ελεγχόμενη ατέλεια — γιατί κάτι που είναι απολύτως άψογο κινδυνεύει να μην έχει χαρακτήρα. Τα ανδρικά σύνολά του χαρακτηρίζονται επίσης από σχεδιαστική καθαρότητα. Απαλλαγμένα από άκαμπτους κώδικες, τα προσεγγίζει μέσω της ρευστότητας και της ισορροπίας.
«Πριν από δέκα χρόνια δεν θα ένιωθα άνετα να αναλάβω μια γυναικεία και μια ανδρική συλλογή παράλληλα. Όχι πλέον», παραδέχεται. Όταν τον ρωτώ για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας σχεδιαστής σήμερα που η μόδα κινείται γρήγορα και η κριτική είναι άμεση, απαντά χωρίς υπεκφυγές: «Οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πάντα το πλήρες πλαίσιο πίσω από τη δημιουργία ενός ρούχου. Ένα φόρεμα τροποποιημένο την τελευταία στιγμή, απόφαση που υπαγορεύτηκε από ανάγκη και όχι από πρόθεση, σπάνια λαμβάνεται υπόψη από τις κριτικές». Παρ’ όλα αυτά, τις διαβάζει μετά από κάθε επίδειξη. «Φυσικά και έχει σημασία η κριτική. Αλλά πρέπει να ξέρεις πότε να την αφήνεις πίσω σου». Αυτή η ικανότητα να αξιολογεί και να προσαρμόζεται εξηγεί και την αντοχή του. «Μερικές φορές ένα κομμάτι χρειάζεται απόσταση. Να κοιμηθείς πριν το ξαναπιάσεις. Και την επόμενη μέρα θα ξέρεις ακριβώς τι πρέπει να κάνεις», λέει χαμογελώντας. Η εμπειρία, θεωρεί, οξύνει την αντίληψη· η ταπεινότητα όμως προσφέρει ευελιξία.
Το όνομα Lanvin για τον Copping δεν είναι απλώς μια επωνυμία, αλλά μια ιδέα — βαθιά γαλλική, πλούσια, χωρίς υπερβολή. Η Jeanne Lanvin, μου θυμίζει, υπήρξε από τις πρώτες που σχεδίασαν ανδρικά, δημιούργησαν εσωτερικό ατελιέ, διέσωσαν την κληρονομιά τους με σχεδόν αρχειακή εμμονή – «Ήταν μια γυναίκα απίστευτα αποφασιστική». Κάπως έτσι ο οίκος απέκτησε ένα ήθος που τον εμπνέει, αφού η πολυτέλεια για εκείνον έχει ελάχιστη σχέση με το θέαμα, είναι χρόνος μεταφρασμένος πάνω στο ύφασμα με φροντίδα και δεξιοτεχνία. Ζούμε όμως σε μια εποχή κυριαρχούμενη από οθόνες, κάτι που τον προβληματίζει. «Οι άνθρωποι βιώνουν τα πράγματα μέσα από τα τηλέφωνά τους. Κάποιες φορές δεν κοιτούν καν αυτό που συμβαίνει μπροστά τους, στην πραγματική ζωή», παρατηρεί, επισημαίνει όμως ότι κατανοεί πλήρως τη δύναμη της εικόνας και τη σημασία του αντίκτυπού της.
Βρετανός εκ γενετής, Γάλλος κατ’ επιλογή, ο Copping κατοικεί σε ένα πολιτισμικό ενδιάμεσο. «Αν και εργάζομαι στο Παρίσι, σε έναν γαλλικό οίκο, αισθάνομαι απολύτως Βρετανός. Το να προσεγγίζεις τον σχεδιασμό από διαφορετική οπτική, όμως, ίσως τελικά να προσθέτει κάτι στο αποτέλεσμα», λέει. Ίσως αυτή ακριβώς η ικανότητα είναι που κάνει τον Lanvin τόσο ξεχωριστό σήμερα. Καθώς η συζήτησή μας πλησιάζει στο τέλος της, το ερώτημα της διάρκειας προκύπτει αβίαστα. Η απάντησή του είναι απλή: «Μη φοβάσαι την αλλαγή και μείνε ταπεινός. Πίσω από καθετί υπάρχουν πολύ περισσότερα πράγματα που δεν γνωρίζεις». Σε έναν χώρο που ορίζεται ολοένα και περισσότερο από την ένταση, η δύναμη του Peter Copping βρίσκεται στην ακρόαση, στην τεχνική ακρίβεια και στην ακλόνητη πίστη ότι τα ρούχα —όπως και οι άνθρωποι— αποκαλύπτουν την αληθινή τους ισχύ σιωπηλά, με τη βοήθεια του χρόνου.
