Στην Πομάκικη ενδυματολογική παράδοση, «ρίζα» ονομάζεται το λευκό γυναικείο πουκάμισο με τις κόκκινες ούγιες στις πλαϊνές ραφές. Ριζωμένες για χρόνια στον τόπο τους, υπήρξαν και οι γυναίκες της περιοχής, γυναίκες διαφορετικών εθνοτικών ομάδων, οι οποίες ανέπτυξαν μια σπουδαία υφαντική παράδοση. Αυτήν την ποικιλόμορφη ιστορία επιχειρεί να αναδείξει η Αγγελική Γιαννακίδου μέσω του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης και του δικτύου «ΡΙΖΑ», ενός δικτύου τεχνουργών του ευρύτερου ιστορικού χώρου της Θράκης.
Η επιλογή των λέξεων δεν είναι, άλλωστε, τυχαία. Όπως σημειώνει σε ένα κείμενο-μανιφέστο και η εγγονή της: «η μόδα δεν κοιτάζει απλώς πίσω για λόγους νοσταλγίας· κοιτάζει πίσω για να βρει τις ρίζες που θα τη σπρώξουν στο αύριο». Έτσι, λοιπόν, παρουσιάζουν σήμερα μια σύγχρονη συλλογή ρούχων, διαθέσιμη στο σάιτ του «ΡΙΖΑ», στην οποία υφαίνουν τη θρακιώτικη παράδοση με τους κώδικες της ready to wear μόδας.
«Πρόκειται για δημιουργίες βαθιά ριζωμένες στην πλούσια ιστορία της γυναικείας εργασίας, της βαφικής και της υφαντικής τέχνης στη Θράκη για την οποία ήταν αναγνώριμη σε ολόκληρη την Ευρώπη ήδη από τον 18ο αιώνα», σημειώνουν, τη στιγμή μάλιστα που με δική της πρωτοβουλία η Αγγελική Γιαννακίδου διεκδικεί για την τεχνική των θρακιώτικων κεντημάτων πιστοποίηση ΠΟΠ από την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η αναβίωση της θρακιώτικης υφαντικής, μέσα από τη λειτουργία των τριών δομών του Υπουργείου Πολιτισμού στον Νομό Έβρου, αποδεικνύει στην πράξη αυτή τη δυναμική».
Οι δύο αυτές μοντέρνες δημιουργίες αποτελούν απτό αποτέλεσμα μιας συνάντησης της υφαντικής τεχνικής με τη σύγχρονη δημιουργία, Το μετάξι από το Σουφλί και το βαμβακερό υφαντό, συναντούν εδώ τις ιστορίες των γυναικών, δημιουργώντας ένα νέο «νήμα» για την ιστορία αλλά και την τέχνη της υφαντικής. Τα ρούχα σχεδιάστηκαν από την Αγγελική Γιαννακίδου για το ΡΙΖΑ, ενώ τα εσωτερικά κομπινεζόν του φορέματος με τις κόκκινες κλωστές είναι από μεταξωτό ύφασμα του 1940 από το Σουφλί.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης μετρά σήμερα σχεδόν 25 χρόνια ζωής, λαμβάνοντας συνεχή αναγνώριση για το έργο και για την προσπάθεια των μελών του να διατηρήσουν ζωντανή την παράδοση της περιοχής. Με βραβεύσεις και συνεχή δράση, το Ε.Θ.Μ. και το δίκτυο «ΡΙΖΑ» αναδεικνύουν την πολυδιάστατη έννοια της ιστορικής συνέχειας. Οι εμπειρίες των προηγούμενων γενεών έρχονται στο προσκήνιο όχι νοσταλγικά αλλά ως μια υπενθύμιση της γνώσης και της τεχνικής που φαίνεται να χάνεται μες στα χρόνια – και η νέα συλλογή ρούχων που παρουσιάζουν δεν αποτελεί εξαίρεση αυτού.
«Δεν πρόκειται για μια απλή αναπαραγωγή του παρελθόντος, αλλά για μια, αισθητική που επαναπροσδιορίζει την ταυτότητά μας, ανάμεσα στο τότε και το σήμερα. Σήμερα, που ζούμε σε ένα μεταίχμιο. Ισορροπούμε ανάμεσα στην παράδοση και τη νεωτερικότητα, καλούμενοι να πάρουμε αποφάσεις που καθορίζουν το ποιοι είμαστε. Σε αυτό το συναρπαστικό σταυροδρόμι, η παράδοση επανανοηματοδοτείται. Μετατρέπεται από μουσειακό είδος σε ένα δυναμικό, αναπτυξιακό εργαλείο για ένα λαμπρό, δημιουργικό και βιώσιμο μέλλον. Όταν κατανοούμε την παράδοση, δεν τη φυλάσσουμε απλώς σε προθήκες. Την ανανεώνουμε, τη μετασχηματίζουμε, τη μεταμορφώνουμε και την εξελίσσουμε. Παύει να είναι απλή ιστορία και γίνεται εμπειρία, δημιουργικότητα και ένα «συμβόλαιο τιμής» ανάμεσα στις γενιές, διασφαλίζοντας ότι η πολιτιστική μας κληρονομιά θα καταστεί ένα ζωντανό κύτταρο της καθημερινότητάς μας», καταλήγουν.
Οι δημιουργίες ειναι διαθεσιμες κατόπιν παραγγελίας στο riza.emthrace.org
@riza_of_thrace, Instagram.
