Από την όπερα στους χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες και από εκεί στη Βενετία του 18ου αιώνα. Ο Damiano Michieletto αποτελεί αυτή τη στιγμή έναν από τους κορυφαίους σκηνοθέτες όπερας και θεάτρου παγκοσμίως, δοκιμάζοντας φέτος την τύχη του στη μεγάλη οθόνη. Το αποτέλεσμα; Μια εικαστικά άρτια ταινία που μας μεταφέρει σε ένα μοναστήρι γυναικών του 18ου αιώνα. Εκεί συναντάμε τη Cecilia, μια νεαρή μοναχή που νιώθει να ασφυκτιά μες στα στενά πλαίσια που ορίζουν οι ηγουμένες.
Το μουσικό της ταλέντο την ξεχωρίζει από τις υπόλοιπες, αλλά είναι αυτό αρκετό για να την σώσει; Τα πράγματα θα αλλάξουν αίφνης όταν τη διεύθυνση της χορωδίας αναλάβει ο νεαρός Antonio Vivaldi. Βασισμένο σε αληθινά γεγονότα, με τη μουσική του μεγάλου συνθέτη να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο, το «Primavera» καταφτάνει στις ελληνικές αίθουσες στις 2 Απριλίου μετά από μια ήδη επιτυχημένη υποδοχή στο εξωτερικό.
Πώς επηρέασε η εμπειρία σας στην όπερα και το θέατρο την κινηματογραφική διαδικασία του «Primavera»;
Νομίζω ότι, έχοντας δουλέψει πολύ στην όπερα, είμαι αρκετά συνηθισμένος στο να διαχειρίζομαι το χάος του πλατό. Από τη μία υπάρχουν πολλοί άνθρωποι στον χώρο – τεχνικοί, ηθοποιοί, αντικείμενα – και από την άλλη το γεγονός ότι πρέπει να παίρνεις αποφάσεις γρήγορα και να λύνεις τα προβλήματα άμεσα. Οπότε, παρόλο που δεν είχα ξανακάνει ταινία, ένιωσα πολύ άνετα. Απόλαυσα πραγματικά την εμπειρία.
Επίσης, ο τρόπος που χρησιμοποιείται η μουσική στην ταινία μου ήταν τρομερά οικείος. Έχω εκπαιδευτεί πολύ μέσα από την όπερα, οπότε πιστεύω ότι έχω έναν προσωπικό τρόπο να αφηγούμαι ιστορίες μέσω της μουσικής. Και τέλος, είναι η δουλειά με τους ηθοποιούς. Παρόλο που στην όπερα έχεις τραγουδιστές, έχω δουλέψει πολύ και στο θέατρο, και μου αρέσει πολύ η επικοινωνία με τους ηθοποιούς – να βρίσκω τρόπους να τους βοηθώ να εκφραστούν.
Πέρα από τη μουσική, υπάρχουν και πολλά βιογραφικά στοιχεία από τη ζωή του Βιβάλντι. Η ιστορική ακρίβεια ήταν σημαντική για εσάς;
Ναι, ήταν αρκετά σημαντική. Αν και δεν είναι μια βιογραφική ταινία για τον Βιβάλντι – άλλωστε εκείνος εμφανίζεται μετά από 15 λεπτά – ήθελα να είμαι ακριβής απέναντι σε αυτό το πρόσωπο. Η μουσική που χρησιμοποιούμε είναι δική του, τα στοιχεία για την οικογένειά του και την οικονομική του κατάσταση βασίζονται στην πραγματικότητα, όπως και η ασθένειά του, για την οποία έδωσα τη δική μου εκδοχή.
Ταυτόχρονα όμως, η ταινία σχολιάζει και τη θέση της γυναίκας σε μια πολύ δύσκολη ιστορικά περίοδο. Πώς το προσεγγίσατε;
Υπάρχουν δύο ιστορίες: του Βιβάλντι και της Cecilia – και αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική. Μαζί με τον σεναριογράφο, θέλαμε να δώσουμε στον χαρακτήρα κάτι που να αφορά και το σήμερα. Δεν ήθελα απλώς να κάνω μια βιογραφία. Ήθελα να αφηγηθώ ένα δράμα, ένα κοινωνικό ζήτημα. Ειλικρινά, δεν περίμενα ότι θα συγκινήσει τόσο πολύ το κοινό. Με εξέπληξε θετικά το πόσο ταυτίστηκαν με τη Cecilia οι γυναίκες του σήμερα.
Από πού ήρθε η αρχική έμπνευση;
Από το βιβλίο «Stabat Mater» του Tiziano Scarpa, το οποίο αφηγείται την ιστορία του Vivaldi ως δασκάλου μουσικής και της Cecilia ως μοναχής που γράφει γράμματα σε μια φανταστική μητέρα. Το βιβλίο είναι μικρό και όχι έτοιμο για ταινία, αλλά εκείνο μας έδωσε την έμπνευση. Από εκεί πρόσθεσα χαρακτήρες και καταστάσεις.
Η ταινία λειτουργεί και ως ένα σχόλιο για τους καιρούς μας. Σε μια εποχή που η όπερα θεωρείται «ξεπερασμένη», πώς είναι να τη διατηρείτε ζωντανή;
Νιώθω προνομιούχος. Βρίσκομαι τώρα σε πρόβα (σ.σ. Μου δείχνει τον χώρο στον οποίο βρίσκεται) και σε λίγο θα δουλεύω με πιανίστα και τραγουδιστές. Είναι προνόμιο να ανακαλύπτεις μουσική που ίσως διαφορετικά δεν θα άκουγες. Ταυτόχρονα, νιώθω ευθύνη να προσφέρω κάτι δυνατό και σύγχρονο στο κοινό. Προσπαθώ να γεφυρώσω το παρελθόν με το παρόν.
Συμμετείχατε μάλιστα και στην καλλιτεχνική διεύθυνση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων.
Ναι, ήμουν καλλιτεχνικός διευθυντής της ομάδας. Ήταν μια υπέροχη εμπειρία, με 60.000 άτομα και πολλούς εθελοντές – κάτι που δεν υπάρχει στο θέατρο – οι οποίοι έφερναν μια ιδιαίτερη ενέργεια και χαρά.
Τι σημαίνει για εσάς «Primavera»;
Σημαίνει να τολμάς. Να παίρνεις ρίσκα, ακόμα κι όταν όλα γύρω σου φαίνονται τελειωμένα. Είναι η στιγμή που εκφράζεις τον εαυτό σου, τη φωνή σου. Δεν αφορά μόνο τη νιότη — μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Είναι η στιγμή που δεν τα παρατάς και αποφασίζεις να είσαι ο εαυτός σου.
Info: Από 2 Απριλίου στις αίθουσες
