Ο Ανδρέας Κωνσταντίνου είναι, χωρίς περιττή φασαρία, ένας από τους πιο ικανούς ηθοποιούς της γενιάς του. Βουτά στους ρόλους όπως βουτά κανείς σε μια θάλασσα γνώριμη. Από την πολυσυζητημένη Μεγάλη Χίμαιρα μέχρι το Τελευταίο νησί της ΕΡΤ –ακόμα και στον απρόσμενο ρόλο αυτής της φωτογράφισης για τη Vogue Greece, όπου ξύπνησε για λίγο το παιδί μέσα του– δεν υποδύεται, μεταμορφώνεται. Σχεδόν επικίνδυνα κομψά· όπως ακριβώς αρθρώνει τη σκέψη του σε αυτή τη συνέντευξη.
Πώς θυμάστε τα παιδικά σας χρόνια;
Μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη. Από τα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι καλοκαίρια, φίλους, την Κρήτη, κατασκήνωση, ξαδέρφια, θείους και θείες, παππούδες και γιαγιάδες, περιπέτειες με την παρέα μου, ιστορίες μέχρι το πρωί, κρυφτό, κυνηγητό, τζαμί, μήλα, μακριά γαϊδούρα, σκαρφαλώματα σε δέντρα, άλματα σε γκρεμούς, κάστρα, σπηλιές μέσα σε θάμνους, μέλισσες, πεταλούδες, σκυλάκια και γατάκια, κότες, πέρδικες, κατσίκες, πορτοκάλια, μανταρίνια, λεμόνια, ελιές, το περιβόλι, την Αγία Αικατερίνη να κρατάει έναν δαίμονα από τα κέρατα, την προσευχή μου, τη φωνή της γιαγιάς μου, τα αστέρια, το Lion King, τον Michael Jackson, τους Prodigy, τον Jim Carrey, τον βυθό της θάλασσας, τον μπαμπά μου να σφυρίζει με τα δάχτυλα, τη μαμά μου να κάνει χειροτεχνίες, τις μπανάνες, το γάλα, τον τρόμο στο σκοτάδι, τα όνειρά μου, τα παιχνίδια μου, τα βιβλία μου, το τσίρκο.
Ζούμε σε μια εποχή διαρκούς έκθεσης. Εσείς επιλέγετε να είστε πιο διακριτικός: λίγες συνεντεύξεις, περιορισμένη παρουσία στα social. Είναι στάση ζωής;
Νομίζω πως αυτό θα έκανα ακόμη κι αν δεν ήμουν ηθοποιός. Ο κόσμος των social και της αυτοπροβολής μέσω αυτών είναι κάτι που δεν μου κινεί το ενδιαφέρον. Θεωρώ ότι ήδη εκτίθεμαι αρκετά μέσω της δουλειάς μου. Η προσωπική ζωή του καθενός είναι ένας χώρος που αξίζει να προστατεύεται, όποιος κι αν είσαι, ό,τι κι αν κάνεις στη ζωή σου. Για μένα είναι ένα καταφύγιο και θεωρώ σημαντικό να παραμείνει έτσι.
Στη Μεγάλη Χίμαιρα, ο έρωτας, το σώμα και η συναισθηματική σύνδεση βρίσκονται στον πυρήνα της αφήγησης. Σε προσωπικό επίπεδο πώς βιώνετε αυτά τα θέματα;
Θα έλεγα πως γενικότερα είμαι επιφυλακτικός και δεν συνδέομαι εύκολα βαθιά. Συνήθως μου παίρνει χρόνο και, όταν γίνεται, στον βαθμό που γίνεται, σχεδόν πάντα υπάρχει κάτι που με τρομάζει. Το δουλεύω, όμως. Είναι εξαντλητικό και ατελέσφορο να μην αναλαμβάνεις το όποιο ρίσκο μπορεί να υπάρχει στη σύνδεση.
Η σειρά συζητήθηκε έντονα για τις τολμηρές ερωτικές σκηνές. Πιστεύετε ότι ο θόρυβος οφείλεται στις ίδιες τις σκηνές ή στον τρόπο που ως κοινωνία εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τον έρωτα και το σώμα;
Για να είμαι ειλικρινής, προβληματίστηκα κι εγώ με τις ερωτικές σκηνές της σειράς. Όχι επειδή σοκάρομαι με την αποτύπωση ενός, εντέλει, βιολογικού γεγονότος· θεωρώ πως είμαστε πολύ εξοικειωμένοι με τέτοιες εικόνες, και αν είμαστε όλοι εδώ και λέμε τις απόψεις μας περί ερωτικών σκηνών, είναι επειδή κάποτε οι γονείς μας επιδόθηκαν σε παρόμοιες πράξεις. Αυτό δεν με σοκάρει. Ο προβληματισμός μου αφορά περισσότερο το πώς οι υπόλοιπες σκηνές συνδέονται μεταξύ τους και δημιουργούν τον συνολικό ρυθμό και την ένταση του έργου. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, αν η ροή, το βάθος και η ένταση των άλλων σκηνών επιτρέπουν στις ερωτικές σκηνές να ενσωματωθούν οργανικά συμβάλλοντας στην αίσθηση ενός συμπαγούς, πλούσιου, ζωντανού και αιχμηρού έργου – όπως είναι αυτό του Μ. Καραγάτση. Αυτό, βέβαια, είναι ένας εντελώς θεωρητικός στοχασμός όταν η μάχη έχει ήδη δοθεί και έχει κερδηθεί, κατά τη γνώμη μου πάντα, σε μεγάλο βαθμό. Δεν μπορώ παρά να αναγνωρίσω ότι το εγχείρημα αυτό αποτελεί εξαιρετικά δύσκολο έργο για έναν σκηνοθέτη και θεωρώ πως ο Βαρδής Μαρινάκης κατάφερε να το φέρει εις πέρας με αξιοσημείωτη δεξιοτεχνία. Αν θέλω να πω κάτι που θεωρώ ότι έχει νόημα, είναι αυτό. Ο θεατής –και βάζω μέσα κι εμένα– είναι φυσικό να αντιδρά σε αυτό που βλέπει· έτσι πρέπει να γίνεται. Το ζήτημα όμως είναι η αντίδραση να μη μένει σε ένα απλό και στείρο «δεν μου άρεσε». Θεωρώ σημαντικό, ως μέρος μιας ευρύτερης καλλιέργειας, ο θεατής να μπορεί να αναζητήσει και να κατανοήσει τον πραγματικό λόγο πίσω από την αίσθησή του: τι είναι αυτό που τον ενόχλησε ή τι είναι αυτό που τον συγκίνησε. Με αυτόν τον τρόπο, εκφράζοντας τη γνώμη του –όχι απαραίτητα δημόσια, αλλά ακόμη και σε μια συζήτηση με φίλους–, μπορεί να ανοίξει ένας ουσιαστικός διάλογος. Και όσο πιο σαφής είναι κανείς σε μια τέτοια κουβέντα, τόσο βαθύτερα μπορεί να φτάσει στα πράγματα. Συχνά τείνουμε να περιορίζουμε τη συζήτηση για κάτι που δεν μας αρέσει στα ασαφή όρια του «γούστου». Όμως, η τέχνη αξίζει να μας οδηγεί πέρα από αυτό: σε ερωτήματα για τις ερμηνείες, τη σκηνοθεσία, τη δραματουργία, τη λειτουργία των σκηνών και, τελικά, για το τι ακριβώς μάς προκαλεί κάθε επιλογή μέσα στο συνολικό έργο.
Στη νέα σας σειρά, Το τελευταίο νησί, υποδύεστε έναν άνθρωπο που βλέπει τη ζωή του να αλλάζει δραστικά μετά από ένα δυστύχημα. Στη δική σας ζωή υπήρξε ποτέ μια στιγμή που σας ανάγκασε να ξαναδείτε τα πάντα από την αρχή;
Ναι, υπήρξε μια στιγμή στη ζωή μου που αναγκάστηκα να πάρω τον εαυτό μου στα σοβαρά. Η περιπέτεια της ζωής είναι μεγάλη, πλούσια, γεμάτη διαδρομές, και είναι πολύ εύκολο να χαθεί κανείς μέσα της. Κι αυτό, όσο επικίνδυνο κι αν είναι, έχει ταυτόχρονα κάτι υπέροχο. Πιστεύω πως είναι σημαντικό να υπάρχει χώρος και για την τεμπελιά, για πράγματα που μοιάζουν «άσκοπα», για λάθη και παρεκκλίσεις. Όλα αυτά είναι κομμάτι της εμπειρίας μας, τα οποία σπανίως δικαιώνονται μέσα σε μια κοινωνία που συχνά σε θέλει διαρκώς παραγωγικό, με πλάνο, με στόχους, σχεδόν με το ζόρι θετικό και λειτουργικό. Κάποια στιγμή όμως έρχεται η ανάγκη να σταθείς, να κοιτάξεις τον εαυτό σου πιο καθαρά και να αποφασίσεις πώς θέλεις να συνεχίσεις.
Θεατρικά, στο Αιαυτός, που γνώρισε μεγάλη καλλιτεχνική επιτυχία, ο Δημητριάδης φέρνει τον Αίαντα αντιμέτωπο με τον ίδιο του τον εαυτό. Εσείς, στη δική σας ζωή, πόσο συχνά νιώθετε ότι έρχεστε αντιμέτωπος με τον εαυτό σας;
Κάθε μέρα έρχομαι αντιμέτωπος με τον εαυτό μου· από τα πιο μικρά μέχρι τα πιο μεγάλα θέματα που καλούμαι να αντιμετωπίσω, και σε αυτά σε οδηγεί η ίδια η ζωή. Με γνώμονα το να είμαι αληθινός απέναντι στον εαυτό μου και στους άλλους, συγκρούομαι καθημερινά με κομμάτια μου που θέλουν να κρυφτούν, να βολευτούν, να ξεσπάσουν, να αδικήσουν, να εξαφανιστούν, να διεκδικήσουν, να αδράξουν, να απορρίψουν. Με στοιχεία και τάσεις, δηλαδή, που όλοι έχουμε λίγο-πολύ μέσα μας. Η μάχη αυτή είναι καθημερινή, με τις νίκες και τις ήττες της.
Τι σας δίνει το θέατρο που δεν σας δίνει η τηλεόραση; Και το αντίστροφο.
Το θέατρο μου προσφέρει έναν κόσμο άλλης διάρκειας. Έναν χώρο με αυστηρούς κανόνες, όπου τα συναισθήματα, οι λέξεις και οι πράξεις αποκτούν έναν βαθύτερο, πιο αληθινό κραδασμό. Είναι μια συνθήκη που οφείλεις να τη διασχίσεις από μέσα. Δεν μπορείς να τη μασκαρέψεις, να την αποσιωπήσεις, να την αγνοήσεις ή να σταθείς πάνω ή έξω απ’ αυτήν. Το θέατρο απαιτεί πλήρη παρουσία. Και γι’ αυτό μοιάζει με μια ζωή όπως θα έπρεπε στ’ αλήθεια να είναι: άμεση, γυμνή, χωρίς εύκολες αποστάσεις. Επιστρέφει κάτι γνήσιο σε όποιον αποδέχεται και υπηρετεί αυτούς τους κανόνες. Αυτό, για μένα, είναι ανεκτίμητο. Η τηλεόραση, από την άλλη, έχει καλύτερες οικονομικές απολαβές και μου έχει δώσει τη δυνατότητα να γνωρίσω καλούς συνεργάτες.
Αναφέρατε τα χρήματα. Ο Αλμπέρτο Μοράβια έλεγε: «Για να κερδίζεις χρήματα χρειάζεται ταλέντο, αλλά για να τα ξοδεύεις χρειάζεται κουλτούρα». Βρίσκετε τον εαυτό σας κάπου μέσα σε αυτή τη φράση;
Μου αρέσει αυτή η φράση και, σε μεγάλο βαθμό, συμφωνώ. Η αλήθεια είναι πως τα τελευταία χρόνια, μέσα από την τηλεόραση, κερδίζω περισσότερα χρήματα απ’ ό,τι παλιότερα, όταν δεν είχα καμία επαφή με αυτόν τον χώρο. Μέχρι στιγμής, τα χρήματα που έχω ξοδέψει έχουν πάει κυρίως σε πράγματα ουσιαστικά: Σε ανακαινίσεις σπιτιών –του δικού μου και της αδερφής μου– αλλά και σε καλλιτεχνικά εγχειρήματα που είχαν για μένα πραγματική σημασία. Στην παραγωγή της παράστασης Αιαυτός, σε σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, αλλά και στην παραγωγή της μικρού μήκους ταινίας Κρύο;, σε σκηνοθεσία Ανδρέα Κοντόπουλου. Απολαμβάνω το σπίτι μου και χαίρομαι που αυτή την περίοδο αρχίζει να απολαμβάνει και η αδερφή μου το δικό της. Και ακόμη περισσότερο, έβαλα την καρδιά και την ψυχή μου σε αυτά τα δύο καλλιτεχνικά έργα μαζί με φίλους και συνεργάτες μου. Οπότε, μέχρι στιγμής, μπορώ να πω ότι τα χρήματα που ξόδεψα τα θεωρώ καλώς ξοδεμένα.
Γίνεται συχνά λόγος για την όμορφη εξωτερική σας εμφάνιση. Πώς το βιώνετε; Σαν πλεονέκτημα, σαν παρεξήγηση, σαν «τοίχο»; Ή είναι κάτι που δεν σας απασχολεί ιδιαίτερα;
Φυσικά και με ενδιαφέρει η εξωτερική μου εμφάνιση, όπως πιστεύω συμβαίνει με όλους τους ανθρώπους. Μια όμορφη εικόνα μπορεί να προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα, όμως, συχνά αντανακλά περισσότερο αυτό που κουβαλάει μέσα του ο άλλος, παρά κάτι αντικειμενικό. Μπορεί να γεννήσει έλξη, θαυμασμό, καχυποψία, ζήλια, ανασφάλεια, αδιαφορία· ένα ολόκληρο φάσμα συναισθημάτων. Δεν ξέρω αν αυτό είναι πλεονέκτημα ή μειονέκτημα. Είναι απλώς κάτι που υπάρχει. Το ζήτημα είναι πώς το κουβαλάει κανείς, πώς στέκεται απέναντι σε αυτό που συμβαίνει γύρω από την εικόνα του. Παλαιότερα με απασχολούσε έντονα η σκέψη ότι κάποιος μπορεί να μείνει μόνο στην εξωτερική μου εμφάνιση και να μην μπορέσει να δει πιο μέσα. Ίσως γι’ αυτό έκανα παραστάσεις στις οποίες έκρυβα ή αλλοίωνα το πρόσωπό μου, με χρώματα, πηλό, μούσια, μαλλιά, μάσκες… Σαν μια προσπάθεια να μιλήσει μόνο η ψυχή που κινεί το σώμα. Πλέον, νομίζω πως έχω αποδεχθεί σε μεγαλύτερο βαθμό την εικόνα μου και προσπαθώ, όσο μπορώ, να είναι αρμονική η σχέση ανάμεσα στο μέσα και το έξω.
