Είχα λίγο άγχος πριν από τη συνέντευξη με τη Στεφανία Γουλιώτη. Μου φαίνεται πάντα τόσο οριοθετημένη, τόσο απροσπέλαστη. Σαν να μην μπορεί τίποτα ξένο να τη διαπεράσει ή να την παρασύρει. Δεν είχα σκοπό να την παρασύρω και σε κάτι, εδώ που τα λέμε, αλλά για κάποιον λόγο ένιωθα ανασφάλεια για το αν θα καταφέρναμε να συζητήσουμε ανοιχτά. Πού να φανταζόμουν ότι θα καταλήγαμε να μιλάμε για τις ταμπέλες που φοράμε στους ανθρώπους προκειμένου να αισθανθούμε οι ίδιοι ασφαλείς… Τελικά, με παρέσυρε εκείνη σε μια εξομολογητική, κατά τη γνώμη μου, συνέντευξη και στη συνειδητοποίηση ότι η πεποίθηση που μπορεί να έχω για κάποιον –ειδικά πριν τον γνωρίσω– έχει να κάνει μ’ εμένα την ίδια, ποτέ με τον άλλον.
Συναντηθήκαμε λίγες μέρες μετά την πρεμιέρα της παράστασης Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ, που ανέβηκε σε σκηνοθεσία και δραματουργία της ίδιας τον Ιούνιο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Το έργο, που βασίζεται στο ομώνυμο διήγημα του Δημήτρη Χατζή, θα συνεχιστεί και τον χειμώνα και μου είπε πάνω σ’ αυτό: «Για μένα ήταν μια ευκαιρία να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου από τη μεριά του δημιουργού πια. Αυτό που μου άρεσε στο έργο είναι ότι φωτίζει μια αλήθεια που βασανίζει κάθε καλλιτέχνη. Έχει να κάνει με τη ματιά του θεατή, που επηρεάζει πάρα πολύ το πώς ο καλλιτέχνης θα μπορέσει να επικοινωνήσει αυτό που τον καίει μέσα του. Είναι, θα έλεγα, μια σχέση κακοποίησης».
Η μεγάλη της στιγμή τη νέα σεζόν, ωστόσο, μάλλον θα είναι ο Άμλετ. Η ίδια, για πρώτη φορά σε ανδρικό ρόλο, θα υποδυθεί τον εμβληματικό σαιξπηρικό ήρωα στην πολυαναμενόμενη ομώνυμη παράσταση του Δημήτρη Καραντζά στο θέατρο Βεάκη. «Για ένα τόσο τολμηρό εγχείρημα θα εμπιστευόμουν μόνο κάποιον που ξέρω ότι θα κοιτάξει την ουσία και όχι τη μόδα πίσω από αυτή την επιλογή», σχολίασε, αναφερόμενη στον σκηνοθέτη. Επίσης, αναμένουμε τη μίνι σειρά της Cosmote TV, σε σκηνοθεσία Γιώργου Γκικαππέπα, Σχέδιο Οδυσσέας, και βέβαια τον τέταρτο κύκλο του Maestro. Από εκεί ξεκίνησα και την κουβέντα μας, θεωρώντας αρχικά τη σειρά του Χριστόφορου Παπακαλιάτη το πιο κοινό σημείο αναφοράς μεταξύ μας.
Έχεις κοινά χαρακτηριστικά με την Αλεξάνδρα που υποδύεσαι στο Maestro;
Ε, ναι, έχει κι εκείνη αυτή τη σκληράδα που πατάει σε μεγάλα τραύματα. Αυτή η τοξικότητα, η ασυνείδητη κακοποίηση προς τους άλλους είναι και δικά μου θέματα και προσπαθώ να τα παρακολουθώ σε κάθε μικρό και μεγάλο μου βήμα. Είμαι μια προσωπικότητα με έντονη ιδιοσυγκρασία, και αυτό τρομάζει τους ανθρώπους γύρω μου, αλλά δεν ξέρω πώς να το «μαζέψω». Νομίζω ότι δεν θα σταματήσω ποτέ να αναμετριέμαι με τα τραύματα που με αναγκάζουν να γίνομαι σκληρή προκειμένου να μην τα παραδεχτώ. Μάλλον σου έδωσα τον τίτλο από την πρώτη ερώτηση.
Πάντως, μιλάς γι’ αυτό τόσο καθαρά και ανοιχτά στο τηλέφωνο, σε μια ξένη, που σημαίνει ότι μάλλον είσαι πολύ συνειδητοποιημένη.
Να σου πω επίσης ότι κλαίω πάρα πολύ. Για μένα το κλάμα είναι μια βιολογική ανάγκη, όπως το να φάω, να κοιμηθώ κ.τ.λ. Νομίζω ότι είναι κάτι που φωνάζει μέσα μου και δεν το έχω κοιτάξει ακόμη κατάματα, δεν το έχω παραδεχτεί. Ψάχνω. Έχω φτάσει πενήντα χρονών και ψάχνω. Ζούμε στην εποχή της επιφάνειας κι αυτό απαιτεί από εμάς να μιλάμε για τα σκοτεινά κομμάτια της ζωής. Κατηγορούν τους διάσημους που δεν εκφράζονται πολιτικά ή που δεν λένε την άποψή τους για τα αποτρόπαια εγκλήματα που συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στον κόσμο και συμφωνώ, αλλά θα υπερτονίσω ότι δεν αρκεί απλώς να επισημάνουμε εμείς οι καλλιτέχνες ότι συμβαίνουν γενοκτονίες. Είναι σημαντικό να μιλάμε για το σκοτάδι της ψυχής μας, γιατί όλα από εκεί ξεκινούν. Δεν αρκούν οι κοινωνικές τοποθετήσεις.
Είσαι μία από τις πιο ολοκληρωμένες καλλιτεχνικά ηθοποιούς της γενιάς σου. Αυτό έχει να κάνει με την εμπειρία, θεωρείς; Ή με κάτι άλλο;
Η εμπειρία δεν είναι για μένα κριτήριο. Δηλαδή, τι να πω για τον Μάριο Μπανούσι που πριν από τα τριάντα του βραβεύτηκε με τον Αργυρό Λέοντα στην Μπιενάλε; Αν μπορώ να πω κάτι, θα έλεγα ότι είναι θέμα αισθητικής. Τι είχα ως ιδανικό στην υποκριτική από μικρή; Αυτό προσπαθώ να δίνω σε κάθε δουλειά και συνεργασία, από τη μικρότερη μέχρι τη μεγαλύτερη.
Από μικρή φανταζόσουν τον εαυτό σου ηθοποιό;
Ναι, ναι. Βρήκα διέξοδο από τα ψυχικά θέματα που είχα από μικρή στο θέατρο και χάρη στην πρώτη μου δασκάλα, την Κυβέλη Μυράτ. Θεωρώ ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες ηθοποιών: όσοι κάνουν αυτή τη δουλειά επειδή είναι μεγάλοι καλλιτέχνες, δηλαδή βλέπουν τη ζωή κάπως αλλιώς, σε μεγαλύτερο βάθος, και εκείνοι που την κάνουν για λόγους ψυχικής υγείας. Εγώ νομίζω ότι ανήκω στη δεύτερη κατηγορία. Αν δεις την Έλενα Τοπαλούδη, για παράδειγμα, και δεις κι εμένα, θα καταλάβεις τη διαφορά. Η Έλενα είναι μια καλλιτέχνις πιο ολοκληρωμένη, βλέπει αποχρώσεις στη ζωή που οι περισσότεροι δεν τις βλέπουμε. Εγώ το κάνω με μια φόρα και μια ορμή που αντιστοιχεί σε μια ανάγκη για διέξοδο από κάτι που φωνάζει μέσα μου.
Έχεις καταλήξει μέσα στα χρόνια τι είναι, τελικά, αυτό που φωνάζει μέσα σου;
Ναι, φυσικά. Το έχω αναγνωρίσει, αλλά το θέμα είναι πώς θα μπορέσεις να το μετακινήσεις αυτό το πράγμα.
Έχει όνομα ο δαίμονάς σου;
Ναι, αλλά δεν μπορώ να μπω σε κάτι τόσο προσωπικό. Θα μπορούσα να σου πω, όμως, ότι πρόκειται για ένα άγχος ψυχικής επιβίωσης μέσα από τον άλλον. Δηλαδή, για μένα το να συνδέομαι και το πώς συνδέομαι με τους ανθρώπους είναι ζήτημα ζωής και θανάτου, οπότε αυτό κάνει πολύ επώδυνες τις σχέσεις μου.
Είσαι σε ένα σημείο όπου σίγουρα επιλέγεις τους ρόλους και τις συνεργασίες σου. Με ποιο κριτήριο το κάνεις;
Το σημαντικότερο είναι η στιγμή. Τι αντέχω να κάνω, τι χρειάζομαι, με ποιους ανθρώπους νιώθω ότι μπορώ να είμαι παρέα στην κάθε φάση της ζωής μου. Για παράδειγμα, τώρα είναι η στιγμή που θέλω να κάνω κάτι δικό μου, να αναμετρηθώ με τη δύναμή μου, να φανερώσω κάτι πιο προσωπικό για μένα. Όπως και ο Άμλετ· με το που μου το είπε ο Δημήτρης, έσκασε ένα πυροτέχνημα μέσα μου ότι, ναι, αυτή είναι η στιγμή.
Σου έχουν φορέσει ποτέ ταμπέλες;
Α, καλά, συνέχεια. «Αυτή είναι απρόσιτη», «αυτή είναι δύσκολη», λένε πολύ συχνά. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να παγιώσει στο μυαλό του έναν τρόπο σκέψης για τον άλλον, προκειμένου να νιώθει ασφαλής μαζί του, αλλά έτσι χάνουμε όλες του τις μυρωδιές και τις αποχρώσεις. Χάνουμε το δώρο της ζωής, που είναι πολύ πιο ποικίλο και πολύχρωμο. Και, δυστυχώς, οι άνθρωποι καθρεφτιζόμαστε σε αυτές τις ταμπέλες. Δηλαδή, αν εγώ ακούσω ότι κάποιος με θεωρεί απρόσιτη, γίνομαι και πιο απρόσιτη. Είναι ένας φαύλος κύκλος.
Εσύ φοράς ταμπέλες στους άλλους;
Φυσικά, γιατί είναι αυτόματος μηχανισμός του ανθρώπου, είναι οι ασυνείδητες προκαταλήψεις. Μόνο που επειδή με αφορά το θέμα, έχω μάθει να το αναγνωρίζω όταν το κάνω.
Ποιες είναι οι αρετές και ποια τα ελαττώματά σου;
Ωχ, πώς να μιλήσω τώρα για τις αρετές μου; Η βασική μου αρετή είναι να βρίσκω λύσεις και να διαχειρίζομαι καταστάσεις. Επίσης, νομίζω ότι όταν είμαι σε καλή διάθεση, αρέσει στον κόσμο να είναι δίπλα μου. Υπάρχουν και μέρες που δεν είμαι σε καλή διάθεση, οπότε φροντίζω να μη με βλέπουν. Τώρα, τα ελαττώματά μου είναι πάρα πολλά, με βασικό το ότι ασκώ ασυνείδητα κακοποίηση γύρω μου. Όταν θεωρείς ζήτημα επιβίωσης το να κρατήσεις κάποιον δίπλα σου, βάσει του pattern που σου ανέφερα πριν, σίγουρα θα κάνεις πράγματα για τα οποία δεν είσαι περήφανος.
Τι σε απογοητεύει στους άλλους;
Το να γίνεται κάποιος επιθετικός ή εκδικητικός για να προστατευτεί. Ο φυγόπονος άνθρωπος με απογοητεύει βαθιά. Η εκδίκηση είναι αποφυγή πόνου.
Τι κρατάς και τι αφήνεις πίσω σου αυτό το καλοκαίρι;
Αφήνω μια δημιουργική χρονιά στην οποία αναμετρήθηκα με τον εαυτό μου και περιμένω το δώρο των δύο μηνών διακοπών, οπότε θα έχω την πολυτέλεια να περάσω ποιοτικό χρόνο με τους ανθρώπους που αγαπάω.
