Να τρώμε ψωμί ή να το αποφεύγουμε; Είναι η γλυκοπατάτα καλύτερη από την πατάτα; Και τελικά, πόσο πρέπει να μας απασχολεί η γλυκόζη που ανεβαίνει μετά από ένα γεύμα; Οι υδατάνθρακες έχουν συνδεθεί με πολλές διατροφικές ανησυχίες. Είναι όμως δικαιολογημένο;
Μιλώντας στην Vogue Greece Δρ. Μαρία Μπασκίνη, κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος και εξωτερική συνεργάτιδα της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, σημειώνει πως για τους περισσότερους ανθρώπους είναι περιττός ένας γενικευμένος περιορισμός των υδατανθράκων. Αλλωστε μην ξεχνάμε πως αποτελούν βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό και ιδιαίτερα για τον εγκέφαλο.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι να τους αποκλείσουμε, αλλά να επιλέγουμε προσεκτικά τις πηγές υδατανθράκων. «Τα ραφιναρισμένα δημητριακά, η ζάχαρη και τα αναψυκτικά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων, σε αντίθεση με τα προϊόντα ολικής άλεσης, τα όσπρια, τα φρούτα και τις φυτικές ίνες», τονίζει η ειδικός. Βέβαια να πούμε πως κάθε εναλλακτική επιλογή δεν είναι απαραίτητα καλύτερη. Παραδείγματος χάριν ένα ψωμί βρώμης που περιέχει κυρίως λευκό αλεύρι δεν έχει ιδιαίτερο διατροφικό πλεονέκτημα. Επισης η γλυκοπατάτα περιέχει περισσότερη β-καροτίνη από την κοινή πατάτα, αλλά και οι δύο μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. «Σημασία έχει και ο τρόπος μαγειρέματος, καθώς άλλο είναι να καταναλώνουμε μια βραστή ή ψητή πατάτα και άλλο μια τηγανητή. Αντίστοιχα, τα φυτικά ροφήματα μπορεί να περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη και δεν είναι αυτομάτως πιο υγιεινά από τα γαλακτοκομικά», εξηγει η κ. Μπασκίνη.

Δεν μετράει μόνο τι τρώμε, αλλά και πώς αντιδρά ο οργανισμός μας
Η επιλογή των σωστών υδατανθράκων άλλωστε επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλονται τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μετά από ένα γεύμα. Αυτή η μεταβολή, γνωστή ως γλυκαιμική απόκριση, δεν είναι ίδια για όλα τα τρόφιμα ούτε για όλους τους ανθρώπους. Οπως εξηγεί η ειδικός κατά τη διαδικασία της πέψης, μεγάλο μέρος των υδατανθράκων διασπάται σε γλυκόζη, η οποία περνά στο αίμα. Το πάγκρεας εκκρίνει τότε ινσουλίνη, την ορμόνη που βοηθά τα κύτταρα να προσλάβουν τη γλυκόζη και να τη χρησιμοποιήσουν ως πηγή ενέργειας.
Στην ερώτηση, ποιοι παράγοντες καθορίζουν τελικά τη γλυκαιμική απόκριση μετά από ένα γεύμα, η ίδια σημειώνει πως η γλυκαιμική απόκριση εξαρτάται πρώτα από την ποσότητα και ύστερα από το είδος των υδατανθράκων. Ρόλο παίζει επίσης ο βαθμός επεξεργασίας και άλεσης, οι φυτικές ίνες, η ωρίμανση, αλλά και η δομή του τροφίμου. «Τα όσπρια, τα ζυμαρικά al dente και το προζυμένιο ψωμί είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα τροφίμων που μπορούν να επηρεάσουν διαφορετικά τη γλυκαιμική απόκριση στον καθένα μας», εξηγεί.
Επίσης σημασία έχει και με τι συνδυάζουμε τους υδατάνθρακες. «Η πρωτεΐνη, τα λιπαρά και οι φυτικές ίνες μπορούν να κάνουν την αύξηση του σακχάρου πιο σταδιακή, ενώ ακόμη και μια μικρή ποσότητα ξιδιού στο γεύμα μπορεί να επηρεάσει την απόκριση», προσθέτει διευκρινίζοντας πως η ευαισθησία στην ινσουλίνη, αλλά και η σωματική δραστηριότητα, μπορούν να διαφοροποιήσουν τη γλυκαιμική απόκριση ακόμη και στο ίδιο άτομο από ημέρα σε ημέρα.
Οι καθημερινές επιλογές που κάνουν τη διαφορά
Τι μπορεί, λοιπόν, να κάνει κάποιος που δεν έχει διαβήτη, αλλά θέλει να προστατεύσει τη μεταβολική του υγεία; Σύμφωνα με την ειδικό, η απάντηση δεν βρίσκεται σε αυστηρές απαγορεύσεις, αλλά στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες. «Αυτό που πραγματικά βοηθά είναι να αντικαταστήσουμε τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες με ελάχιστα επεξεργασμένους», τονίζει. Αυτό σημαίνει να επιλέγουμε συχνότερα προϊόντα ολικής άλεσης, όσπρια, λαχανικά και ολόκληρα φρούτα, να περιορίζουμε τα ζαχαρούχα ροφήματα και τα πρόσθετα σάκχαρα και να συνδυάζουμε τους υδατάνθρακες με πρωτεΐνη, ακόρεστα λιπαρά και φυτικές ίνες. Εξίσου σημαντική είναι η σωματική δραστηριότητα, καθώς κάνει τους μύες πιο ευαίσθητους στην ινσουλίνη.
Η δρ. Μπασκίνη επισημαίνει επίσης πως ορισμένες διαδεδομένες διατροφικές αντιλήψεις δεν υποστηρίζονται επαρκώς από τα επιστημονικά δεδομένα. Η πρώτη προφανώς είναι ότι όλοι πρέπει να κόψουμε τους υδατάνθρακες. Η δεύτερη ότι τα φρούτα παχαίνουν ή αυξάνουν επικίνδυνα το σάκχαρο λόγω της φρουκτόζης, ενώ στην πραγματικότητα, τα ολόκληρα φρούτα προσφέρουν φυτικές ίνες και η κατανάλωσή τους συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο ορισμένων χρόνιων νοσημάτων. «Όπως προείπα μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται και στα προϊόντα με την ένδειξη “χωρίς ζάχαρη”, λόγω του ότι η συγκεκριμένη επισήμανση δεν αρκεί για να αξιολογήσουμε τη διατροφική τους αξία. Κυρίως χρειάζεται να εξετάζουμε τα συστατικά τους, καθώς μπορεί να περιέχουν, για παράδειγμα, επεξεργασμένο άμυλο ή υποκατάστατα ζάχαρης», αναφέρει η κλινική διαιτολόγος καταλήγοντας πως η μεταβολική υγεία δεν εξαρτάται από ένα “απαγορευμένο” τρόφιμο, αλλά από το συνολικό διατροφικό μας μοτίβο.
Επίσης / Έτρωγα βραδινό στις 6 μ.μ. για 30 ημέρες και αυτά είναι τα αποτελέσματα στο σώμα μου




