Έχουν περάσει περίπου 400 χρόνια από όταν εκδικάστηκε το πρώτο διαζύγιο στην Αμερική, με την απόφαση τότε να είναι υπέρ της αιτούσης. Κι όμως, σήμερα, η ίδια απόφαση δεν φαντάζει τόσο εύκολη. Είναι δύσκολο να καταφέρει κανείς να χαρτογραφήσει την πορεία της ανθρωπότητας χωρίς να μιλήσει για τα γυναικεία δικαιώματα και τη συχνή απουσία τους. Ο φεμινισμός και τα τέσσερα – μέχρι στιγμής – κύματά του κατάφεραν να φέρουν στην επιφάνεια μείζονα ζητήματα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουν επιλυθεί. Το οικονομικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών καλά κρατεί, όπως επίσης και ο βαθύς σεξισμός. Οι γυναίκες εξακολουθούν να βάλλονται κι όσο κι αν πιστεύουμε πως τα παραπάνω αποτελούν θεωρητικά προβλήματα, η πραγματικότητα μας διαψεύδει.
Στο βιβλίο της «Καριέρα και Οικογένεια» (εκδ. ΠΕΚ), η βραβευμένη με Νόμπελ οικονομολόγος, Claudia Goldin, μας ζητά να να καταλάβουμε τι πραγματικά αποκαλύπτει το χάσμα των φύλων σχετικά με την οικονομία και την κοινωνία μας έτσι ώστε να μπορέσουμε να αναζητήσουμε τις απαραίτητες λύσεις. «Όταν οι γυναίκες άρχισαν να σταδιοδρομούν, άλλαξε εκ βάθρων η σχέση ανάμεσα στην αμερικανική οικογένεια και την οικονομία. Δεν πρόκειται ποτέ να διαλευκάνουμε τα αίτια του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων αν δεν κατανοήσουμε πρώτα την πορεία του πολύ μεγαλύτερου προβλήματος του οποίου αποτελεί σύμπτωμα. Το έμφυλο χάσμα στις αποδοχές είναι αποτέλεσμα του χάσματος στις σταδιοδρομίες· το χάσμα στις σταδιοδρομίες αποτελεί τη ρίζα της ανισότητας εντός του ζευγαριού», γράφει η ίδια.
Είναι εν μέρει εύκολο να μιλήσουμε για την ανισότητα μεταξύ των μελών ενός ετεροκανονικού ζευγαριού. Να σκεφτούμε τη μισθολογική τους διαφορά και τον πάντα άνισο καταμερισμό των οικιακών υποχρεώσεων. Ακόμα και σήμερα, η εικόνα ενός φροντιστικού μπαμπά μας φαίνεται ξένη, τη στιγμή μάλιστα που σε διάφορα μέρη του κόσμου οι γυναίκες ακόμη μάχονται για την άδεια εγκυμοσύνης. Τι συμβαίνει, όμως, εκτός γάμου; Ποιες συνθήκες επικρατούν για τις single γυναίκες;
Το οικονομικό βάρος διαφέρει ή όχι;
Δεν είμαι οικονομολόγος και ούτε θα προσποιηθώ πως είμαι. Ωστόσο οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Με τις τιμές των ενοικίων να ανεβαίνουν διαρκώς και το μισθολογικό χάσμα να γιγαντώνεται, οι single γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με ένα πολύ καίριο δίλημμα. Αξίζει να παλέψω μόνη μου ή μήπως θα έπρεπε να είμαι σε μία σχέση προκειμένου να μοιράζονται τα βάρη και τα έξοδα; Η οικονομία και τα δεινά της δεν αρκούν από μόνα τους ως απάντηση. Για χρόνια, η δέσμευση και ο γάμος παρουσιάζονταν ως μονόδρομος για τις γυναίκες. Η απόκτηση ενός παιδιού σήμαινε τη βιολογική τους ολοκλήρωση και όποια απόκλιση από τον κανόνα δεχόταν την αποδοκιμασία.
Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αλλά απ’ ό,τι φαίνεται δεν έχουμε ξεφύγει και πολύ από την παραπάνω συνθήκη. Οι επιταγές της ετεροκανονικότητας, ο έγγαμος βίος, η έννοια της οικογένειας και της φροντίδας όσο και αν έχουν επαναπροσδιοριστεί άλλο τόσο έχουν επιστρέψει στην πρότερη δομή τους. Η διαρκής άνοδος των trad wives παγκοσμίως το επιβεβαιώνει. Η επισφάλεια μας ωθεί σε μοντέλα και μοτίβα που ξέρουμε ήδη – εξ ου και ο συντηρητισμός. Δεν χρειάζεται να είμαστε πεσιμιστές, αλλά σίγουρα χρειάζεται να είμαστε ρεαλιστές. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν σήμερα εναλλακτικές λύσεις και η συγκατοίκηση με φίλους δείχνει να είναι μία από αυτές. Τα προβλήματα, βέβαια, παραμένουν γιατί σε μεγάλο βαθμό μας υπερβαίνουν.
Σίγουρα, το μοίρασμα των λογαριασμών, των εξόδων, των υποχρεώσεων και της ίδιας της ζωής είναι όμορφο και τρυφερό. Δεν είναι παράλογο να το επιζητούμε, ούτε και να το επιθυμούμε. Αυτό δεν σημαίνει πως οι σχέσεις έρχονται άνευ κόστους. Όσο κοστίζει το να είναι κανείς single άλλο τόσο κοστίζει και το να επιδίδεται στο dating. Τα μαθηματικά του έρωτα δεν είναι απλά, πόσω δε μάλλον όταν στην εξίσωση μπαίνουν πραγματικοί αριθμοί. Για να φτάσουμε, όμως, σε ένα συμπέρασμα θα πρέπει να αποδεχτούμε το εξής: η επιλογή ή μη ενός συντρόφου δεν θα έπρεπε να ορίζεται αποκλειστικά και μόνο από οικονομικά κριτήρια, έστω κι αν οι συνθήκες μας οδηγούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Πρέπει, επίσης, να συμφωνήσουμε πως πολλά από τα προβλήματα που βιώνουμε σήμερα στις σχέσεις και στον έρωτα, προκύπτουν από παράγοντες που δεν έχουν να κάνουν με εμάς. Τελικά, το να είναι κανείς single κοστίζει πολύ – πρακτικά και ψυχολογικά. Όμως, περισσότερο κοστίζει το να βρίσκεται σε μία προβληματική ή τοξική σχέση.
Διαβάστε επίσης / Μπορούμε να κάνουμε manifest τον έρωτα των ονείρων μας, όπως η Dua Lipa;
