Μας είπαν να μην συγκρινόμαστε, να μην κυνηγάμε likes, να αδιαφορούμε για τα φίλτρα, να κάνουμε digital detox και να επιλέγουμε λογαριασμούς που μας δείχνουν υγιεινές ρουτίνες. Με λίγα λόγια η σωστή χρήση των μέσων κοινωνικών δικτύωσης είναι η αποστασιοποίησή μας από αυτό και η επιλογή περιεχομένου που μας κάνει καλύτερους ψυχικά και σωματικά. Μήπως όμως ακόμη και αυτό έχει γίνει μία ακόμη μορφή τελειομανίας;
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2026 στο Psychology & Health, το οποίο εκδίδεται από την Taylor & Francis, εξετάζει ακριβώς αυτή την αντίφαση. Πέντε γυναίκες ερευνήτριες μίλησαν με νεαρές γυναίκες στη γαλλόφωνη Ελβετία, σε συνεντεύξεις περίπου 75 λεπτών, για το πώς χρησιμοποιούν τα social media και πώς αυτά επηρεάζουν την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους.
Διαρκής κατάσταση εγρήγορσης
Οι ερευνήτριες εντόπισαν τρία μοτίβα με τα οποία οι ίδιες περιγράφουν την υγιή χρήση των μέσων κοινωνικών δικτύωσης. Έλεγχο στη χρήση τους, αποστασιοποίηση από αυτά και επίγνωση του τι βλέπω. Όπως διαβάζουμε στην έρευνα, η 20χρονη Τζένιφερ ανέφερε στις ερευνήτριες πως σταμάτησε να ανεβάζει φωτογραφίες επειδή την επηρέαζε όταν δεν έπαιρναν αρκετά likes. Η 19χρονη Τζούλιετ χαρακτήρισε τα φίλτρα τοξικά επειδή μπορούν να αλλάξουν δραστικά ένα πρόσωπο. Βέβαια παραδέχτηκε ότι όταν έχει μαύρους κύκλους, σπυράκια ή θαμπή επιδερμίδα, ο πειρασμός να χρησιμοποιήσει ένα φίλτρο παρέμενε.
Οι ειδικοί του Πανεπιστημίου της Λωζάνης και του Πανεπιστημίου του Ωκλαντ διαπίστωσαν πως η ανάγκη προστασίας από τις “unhealthy” παρενέργειες των social media έβαζε τις γυναίκες σε μία διαρκή κατάσταση εγρήγορσης και παρατήρησης. Από ερευνητικής άποψης δηλαδή υπάρχει μία ενδιαφέρουσα αντίφαση. Το healthy scrolling μπορεί πράγματι να βοηθήσει στην αποστασιοποίησή μας από εξιδανικευμένα πρότυπα που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα, αλλά προκαλεί συνάμα και νέες ευθύνες και πιέσεις (όπως έλεγχος του χρόνου, του feed, του συναισθήματός μας).
Με πιο απλά λόγια δηλαδή αυτή η διαρκής απόδειξη ότι εμείς ελέγχουμε το Instagram και όχι εκείνο εμάς μπορεί να είναι εξουθεωτική.
Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι όταν όλη η ευθύνη πέφτει πάνω μας, οι ίδιες οι πλατφόρμες μένουν έξω από την εξίσωση και παρ΄ότι φυσικά η προσωπική επίγνωση βοηθά, αυτό δεν αρκεί, καθώς χρειάζονται και αλλαγές στον σχεδιασμό των πλατφορμών και μεγαλύτερη λογοδοσία από τις εταιρείες και τους ρυθμιστικούς φορείς.
Πάντως έτσι όπως το αντιλαμβάνομαι εγώ ίσως δεν χρειάζεται να γίνουμε τέλειες στο digital wellbeing. Να κάνουμε πάντα unfollow ότι μας ενοχλεί. Να μην αισθανόμαστε ποτέ ζήλια. Να μην βάζουμε ποτέ φίλτρα και να πείσουμε τον εαυτό μας πως δεν μας ενδιαφέρουν τα like. Είναι ανθρώπινο και να συγκρινόμαστε και μετά να το ξεπερνάμε και να θέλουμε να δείχνουμε όμορφες και ένα βράδυ να κάνουμε σκρολ λίγο παραπάνω. Δεν υπάρχει τέλεια χρήση του διαδικτύου. Υπάρχει η ελευθερία να μην το χρησιμοποιούμε πάντα τέλεια.
Διαβάστε επίσης / Το βραδινό σνακ πλούσιο σε τρυπτοφάνη για καλύτερο ύπνο
