Βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού και οι διακοπές πλησιάζουν για τους περισσότερους. Δεν αρκεί όμως πια μόνο να ξεκουραστούμε· έχουμε ανάγκη να αποφορτιστούμε, να απολαύσουμε κάθε ηλιοβασίλεμα, να κάνουμε digital detox από τη δουλειά και τα social media. Μπορεί να ακούγεται εύκολο, αλλά στην εποχή της υπερπληροφόρησης που βιώνουμε, το να «είμαστε πραγματικά παρόντες σε κάθε στιγμή ίσως είναι τελικά και το πιο δύσκολο.
Τι συμβαίνει όμως όταν η αναζήτηση της ηρεμίας μετατρέπεται σε ακόμη μία μορφή πίεσης; Και πότε η προσπάθεια να είμαστε διαρκώς παρόντες μας απομακρύνει από αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε στις διακοπές; Το να μην πρέπει να κάνουμε κάτι.
Μιλήσαμε με την Ψυχολόγο και Ψυχοθεραπεύτρια Νίκη Χριστούλη και μοιράστηκε μαζί μας 5 διαδεδομένες παρανοήσεις για το mindfulness και τις διακοπές.
1. «Το mindfulness είναι μια τεχνική χαλάρωσης.»
Πρόκειται ίσως για τη συχνότερη παρανόηση. Αν και αρκετοί άνθρωποι αναφέρουν ότι αισθάνονται μεγαλύτερη ηρεμία μετά από μια άσκηση mindfulness, η χαλάρωση δεν αποτελεί τον πρωταρχικό στόχο της πρακτικής. Αυτό που καλλιεργείται δεν είναι η απουσία δυσάρεστων συναισθημάτων, αλλά η ικανότητα να σχετιζόμαστε διαφορετικά με αυτά τα συναισθήματα.
Με άλλα λόγια, ο στόχος δεν είναι να μην αισθανόμαστε άγχος, αλλά να μη χρειάζεται το άγχος να καθορίζει κάθε μας επιλογή.
2. «Οι διακοπές αρκούν για να εξαφανίσουν το στρες.»
Οι διακοπές αποτελούν μια πολύτιμη περίοδο ανάπαυσης και αποκατάστασης. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η ουσιαστική ανάκαμψη δεν εξαρτάται μόνο από την απομάκρυνση από την εργασία, αλλά και από την ψυχολογική αποσύνδεση από αυτήν.
Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι που μεταφέρουν στις διακοπές τον ίδιο ρυθμό ζωής, τις ίδιες γνωστικές συνήθειες και την ίδια δυσκολία να απομακρυνθούν νοητικά από τις υποχρεώσεις τους. Η αλλαγή τόπου μπορεί να διευκολύνει τη διαδικασία της ξεκούρασης, δεν την εγγυάται όμως από μόνη της.
3. «Mindfulness σημαίνει να σταματήσω να σκέφτομαι.»
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι σχεδιασμένος να παράγει σκέψεις, να προβλέπει, να αναλύει και να αναζητά πιθανούς κινδύνους. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να σταματήσει κάποιος να σκέφτεται, αλλά να αλλάξει η σχέση του με αυτές τις σκέψεις. Η διαφορά ανάμεσα στο «θα αποτύχω» και στο «παρατηρώ ότι αυτή τη στιγμή ο νους μου παράγει τη σκέψη ότι θα αποτύχω» μπορεί να φαίνεται μικρή γλωσσικά, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντική ψυχολογικά.
4. «Αν στις διακοπές συνεχίζω να αγχώνομαι, κάτι δεν πάει καλά με εμένα.»
Αν βιώνετε αυξημένη κόπωση ή νιώθετε πολύ αγχωμένοι τις πρώτες ημέρες των διακοπών, δεν χρειάζεται να ανησυχήσετε. Όταν ο ρυθμός της καθημερινότητας επιβραδύνεται, μειώνονται οι συνεχείς εξωτερικές απαιτήσεις και ο νους έχει περισσότερο χώρο να έρθει σε επαφή με όσα μέχρι τότε καλύπτονταν από τη διαρκή δραστηριότητα της καθημερινότητας.
Η εμπειρία αυτή δεν αποτελεί ένδειξη αποτυχίας. Μπορεί να λειτουργήσει ως μια χρήσιμη υπενθύμιση ότι ο οργανισμός χρειάζεται όχι μόνο ξεκούραση, αλλά και ουσιαστική φροντίδα σε όλη τη διάρκεια του χρόνου.
5. «Το mindfulness είναι η λύση για κάθε μορφή άγχους.»
Η αυξανόμενη δημοτικότητα του mindfulness έχει συμβάλει στην ευρύτερη ευαισθητοποίηση γύρω από την ψυχική υγεία. Παράλληλα όμως έχει οδηγήσει, ορισμένες φορές, στην υπεραπλούστευση των δυνατοτήτων του.
Έρευνες δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις που βασίζονται στο mindfulness μπορούν να είναι αποτελεσματικές για αρκετούς ανθρώπους, ιδιαίτερα στη διαχείριση του stress και των συμπτωμάτων του, όταν εφαρμόζονται στο κατάλληλο θεραπευτικό πλαίσιο. Ωστόσο, δεν αποτελούν καθολική λύση ούτε υποκαθιστούν την ψυχοθεραπεία ή άλλες τεκμηριωμένες παρεμβάσεις όταν αυτές είναι απαραίτητες. Ίσως λοιπόν οι φετινές διακοπές αποτελούν μια ευκαιρία να αφήσουμε στην άκρη την ανάγκη να τα κάνουμε όλα σωστά. Αν το mindfulness έχει κάτι ουσιαστικό να μας προσφέρει στις διακοπές θα μπορούσε να είναι η υπενθύμιση της σημασίας του να φροντίζουμε τον εαυτό μας σε όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Διαβάστε επίσης / Ποιες τροφές βοηθούν πραγματικά την επιδερμίδα; Ένας ειδικός εξηγεί
