Λίγο πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές, πολλοί άνθρωποι έχουν το ίδιο συναίσθημα και την ίδια σκέψη που συνοψίζεται σε μία λέξη. Κούραση. Νιώθουμε δηλαδή ότι οι αντοχές μας έχουν εξαντληθεί, ότι δυσκολεύομαστε να συγκεντρωθούμε και πως ακόμη και οι πιο απλές υποχρεώσεις μας μοιάζουν δυσανάλογα απαιτητικές, χωρίς να είναι. Μιλώντας στην Vogue Greece, η ψυχολόγος Ηλιάνα Κωνσταντοπούλου εξηγεί γιατί φτάνουμε σε ένα σημείο (συνήθως λίγο πριν τις διακοπές) όπου ο οργανισμός ουσιαστικά σταματά να αναβάλλει την κούρασή του.
«Για μήνες λειτουργούμε με έναν εσωτερικό μηχανισμό αναβολής της κόπωσης. Λέμε στον εαυτό μας “ας τελειώσει αυτό και μετά θα ξεκουραστώ”, “ας περάσει αυτή η περίοδος”, “λίγο ακόμη”. Όταν όμως πλησιάζουν οι διακοπές και μειώνεται κάπως η απαίτηση να κρατηθούμε σε εγρήγορση, το σώμα και ο ψυχισμός μας σταματούν να σιωπούν και αρχίζουν να ζητούν όσα για καιρό είχαμε αναβάλει: ξεκούραση, επιβράδυνση, φροντίδα και χώρο για τις δικές μας ανάγκες», εξηγεί η ειδικός.
Φυσιολογική κόπωση vs συναισθηματική εξάντληση
Κατά την ίδια αυτό που δεν αναγνωρίζουμε όμως είναι η σημαντική διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στη φυσιολογική κόπωση και τη συναισθηματική εξάντληση. Η πρώτη συνήθως υποχωρεί μετά από έναν καλό ύπνο ή ένα σύντομο διάλειμμα. Η δεύτερη είναι πολύ πιο σύνθετη. «Ο άνθρωπος μπορεί να έχει κοιμηθεί αρκετά και παρ’ όλα αυτά να νιώθει άδειος, χωρίς διάθεση, χωρίς συγκέντρωση, χωρίς ψυχική αντοχή. Μπορεί να αισθάνεται ότι ακόμη και μικρές, καθημερινές απαιτήσεις τον βαραίνουν δυσανάλογα. Δεν πρόκειται απλώς για έλλειψη ενέργειας, αλλά μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας κατάστασης στην οποία οι πραγματικές ανάγκες του ίδιου του ατόμου έχουν μείνει συστηματικά σε δεύτερη ή και τρίτη μοίρα», σημειώνει.
Επίσης ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουμε, σύμφωνα με την κα. Κωνσταντοπούλου είναι ότι αντιμετωπίζουμε την ξεκούραση ως κάτι που πρέπει πρώτα να κερδίσουμε. «Συμπεριφερόμαστε σαν να επιτρέπεται να σταματήσουμε μόνο όταν εξαντληθούμε πλήρως. Έτσι αγνοούμε για μήνες σημάδια όπως η ευερεθιστότητα, η δυσκολία συγκέντρωσης, η απομάκρυνση από τους άλλους ή η επίμονη κόπωση».
Μία οθόνη δεν μας ξεκουράζει πραγματικά
Το ίδιο προβληματική είναι και η σύγχυση ανάμεσα στην πραγματική ανάπαυση και την απλή απόσπαση της προσοχής καθώς όταν συχνά τελειώνει μια απαιτητική ημέρα και περνάμε ώρες μπροστά σε μια οθόνη ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αυτό μπορεί να μας αποφορτίζει στιγμιαία και ούτε μας ξεκουράζει πραγματικά.
Πάντως αντί να περιμένουμε μία μεγάλη ανάπαυλα τον Αύγουστο, η ψυχολόγος μας προτείνει να εντάξουμε μικρές στιγμές αποφόρτισης μέσα στην καθημερινότητά μας. «Λίγα λεπτά χωρίς οθόνη, μια βόλτα, μια ουσιαστική συζήτηση με έναν άνθρωπο που αγαπάμε ή μια δραστηριότητα που μας προσφέρει χαρά και νόημα μπορούν να λειτουργήσουν ως μικρές στιγμές επαναφοράς. Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν χτίζεται μόνο στις διακοπές. Χτίζεται και στον τρόπο που ζούμε κάθε ημέρα», εξηγεί.
Επίσης σε όσους αισθάνονται ότι λειτουργούν διαρκώς στον αυτόματο πιλότο, η ίδια προτείνει πρώτα απ’ όλα να μην αντιμετωπίσουν αυτή την κατάσταση ως προσωπική αποτυχία και να αναγνωρίσουν πως ο αυτόματος πιλότος δεν ενεργοποιείται επειδή κάποιος είναι αδύναμος ή αδιάφορος, αλλά όταν προσπαθεί για πολύ καιρό να ανταποκριθεί ταυτόχρονα σε πολλές απαιτήσεις.
Και ίσως, όπως τονίζει η ίδια, το πιο σημαντικό ερώτημα που αξίζει να θέσουμε στον εαυτό μας πριν φύγουμε για διακοπές είναι ένα. «Από τι ακριβώς περιμένω να με σώσουν οι διακοπές; Από την εξάντληση; Από την πίεση; Από τη μοναξιά; Από μια ζωή που έχει γίνει πολύ πλούσια σε υποχρεώσεις και πολύ φτωχή σε προσωπικό χώρο και χρόνο; Οι διακοπές μπορούν να μας ξεκουράσουν, αλλά δύσκολα μπορούν από μόνες τους να διορθώσουν έναν τρόπο ζωής που μας απομακρύνει συστηματικά από τις ανάγκες μας. Αν ζούμε και αναπνέουμε μόνο για την επόμενη άδεια, ίσως αυτό να μην είναι απλώς ανάγκη για ξεκούραση. Ίσως να είναι μια ένδειξη ότι χρειάζεται να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε την καθημερινότητά μας», καταλήγει.
Διαβάστε επίσης / 4 γρήγορα και υγιεινά πρωινά για να καταναλώνετε 30 γρ. πρωτεΐνης κάθε πρωί
