Μπροστά μου βρίσκονται δεκάδες ανοιχτές καρτέλες, 35 στον αριθμό, και μια λευκή σελίδα που δεν λέει να γεμίσει. Ο κέρσορας αναβοσβήνει ρυθμικά πάνω στην οθόνη κι εγώ σκέφτομαι πως κάποτε ο Nietzsche είχε γράψει στο Πέρα από το καλό και το κακό ότι, «αν κοιτάξεις για πολλή ώρα μέσα σε μια άβυσσο, η άβυσσος θα κοιτάξει κι αυτή μέσα σου». «Writer’s block είναι», μου αντιτείνει μια συνάδελφος, αλλά δεν την πιστεύω, προτιμώ τη ρήση του Friedrich. Έτσι, αποφασίζω να ξεσκονίσω την εργογραφία του. Κάποια στιγμή διαβάζω πως o Karl Lagerfeld είχε εκδώσει τα άπαντα των χειρογράφων του σε μια 12τομη έκδοση 3.000 αντιτύπων. «Είναι πολύ εύκολο να τα διαβάσεις, ειδικά αν καταλαβαίνεις αυτού του είδους τα γερμανικά». Φευ! Εκείνος έφυγε από τη ζωή κι εμείς δεν πήραμε στα χέρια μας καμία μετάφραση.
Ανοίγω το κινητό μου σε μια απέλπιδα προσπάθεια να ξεκολλήσω. Το feed μου έχει γεμίσει από φωτογραφίες του τριήμερου γαμήλιου πάρτι της Dua Lipa και του Callum Turner στη Σικελία. Πίσω τους, μια μεγάλη βιβλιοθήκη-φόρος τιμής στην πρώτη τους γνωριμία. «Εκείνη καθόταν στο διπλανό τραπέζι και συνειδητοποιήσαμε πως διαβάζαμε το ίδιο βιβλίο, το Trust του Hernan Diaz. Είχα μόλις τελειώσει το πρώτο κεφάλαιο⋅ το ίδιο κι εκείνη. Ύστερα από λίγο γύρισα και της είπα: “Ώστε είμαστε στην ίδια σελίδα”», βλέπω πως είχε δηλώσει ο ηθοποιός και συνεχίζω το σκρολάρισμα. Τίτλοι βιβλίων (γ)ραμμένοι πάνω σε πολυτελείς τσάντες με κάνουν να θέλω να επενδύσω στη νέα συλλογή του Jonathan Anderson για τον οίκο Dior. Μια ειδοποίηση στο email με διακόπτει από την αγορά. «Ας περιμένουν τα αγόρια. Πρώτα τα βιβλία», μου γράφει από τη Νέα Υόρκη η Chloe Malle, Head of Editorial Content της αμερικανικής Vogue. Στο διπλανό παράθυρο έχει φτάσει το newsletter με τις νέες κυκλοφορίες του Zando Project και της Sarah Jessica Parker και στο παραδίπλα μια σειρά φωτογραφιών όμορφων ανδρών που διαβάζουν λογοτεχνία στο μετρό της Νέας Υόρκης. Στο TikTok, μία από τα ίδια. Το hashtag #BookTok είναι παντού στην αρχική οθόνη. Προτάσεις, κριτικές και σχόλια από ειδικούς και μη μοιάζουν με το απόλυτο αντίδοτο στο ΑΙ περιεχόμενο. Τελικά, το βιβλίο είναι όντως της μόδας, σκέφτομαι, και ξεκινάω να γράφω από την αρχή.
Ο διάβολος διαβάζει λογοτεχνία
Είναι Ιανουάριος του 2026, η κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου της Emily Brontë Ανεμοδαρμένα ύψη πλησιάζει και η αμερικανική Vogue ανακοινώνει κάτι που φαντάζει σχεδόν ξένο προς τη φύση της: μια λέσχη ανάγνωσης. «Λατρεύω το διάβασμα, πάντα το λάτρευα, και παρόλο που είναι μοναχική δραστηριότητα, μου αρέσει πολύ η αίσθηση της κοινότητας που δημιουργεί η σύνδεση μέσω των βιβλίων. Το να συζητώ για ένα βιβλίο που με έχει απορροφήσει με κάποιον άλλο που το λατρεύει εξίσου, είναι από τα αγαπημένα μου πράγματα και ήταν πραγματική απόλαυση να το μοιραστώ αυτό με το κοινό της Vogue μέσω της Λέσχης Βιβλίου (Book Club) μας στην εφαρμογή και στις εκδηλώσεις που διοργανώνουμε», μου απαντά η Chloe Malle όταν τη ρωτάω ποια ήταν η έμπνευσή της πίσω από τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. Η ίδια, άλλωστε, έχει πει πως νιώθει συγγραφέας στην ψυχή. Αν διαβάσετε τα κείμενά της και το newsletter της, Malle Wear, θα το επιβεβαιώσετε. Πέρα, όμως, από το Vogue Book Club, το οποίο στη δεύτερη έκδοσή του φιλοξένησε το βιβλίο Ο διάβολος φοράει Prada –οι λόγοι, νομίζω, είναι προφανείς– η ομάδα της Vogue έστησε και μια σειρά pop-up βιβλιοθηκών στη Νέα Υόρκη για να συνοδεύσουν το πρώτο τεύχος με την υπογραφή της Malle και τη Rosalia στο εξώφυλλο. «Τελευταία βλέπω όλο και περισσότερους ανθρώπους να διαβάζουν βιβλία σε δημόσιους χώρους: στο μετρό, στην ουρά στο σούπερ μάρκετ. Πιστεύω ότι ο κόσμος τείνει γενικά προς τα υλικά αντικείμενα και τα βιβλία αποτελούν ένα καλό παράδειγμα αυτού. Νομίζω ότι, καθώς όλοι μας αισθανόμαστε μια κάποια ανησυχία για την παρουσία της τεχνητής νοημοσύνης στη ζωή μας, η λογοτεχνία αποτελεί ένα ασφαλές καταφύγιο», καταλήγει η Malle και η αλληλογραφία συνεχίζεται με τα καλοκαιρινά της αναγνώσματα.
Αναγνώσματα πολλών αστέρων
Η τάση δεν είναι νέα. Το 1996, η Oprah Winfrey έκανε μια παύση στη συνήθη ροή της εκπομπής της για να παρουσιάσει τη νέα, μηνιαία στήλη με τίτλο Η λέσχη ανάγνωσης της Oprah. Έκτοτε, δεκάδες σταρ έχουν ιδρύσει τις δικές τους λέσχες. Ανάμεσά τους, η Reese Witherspoon, η Kaia Gerber, η Emma Roberts, η Dakota Johnson και η Natalie Portman, με εξέχουσα φυσικά την Dua Lipa, η οποία φέτος θα επιμεληθεί το London Literature Festival στο Southbank Centre (από 21 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου). «Λατρεύω την Dua», είχε δηλώσει ο Douglas Stuart, συγγραφέας των βιβλίων Shuggie Bain και Young Mungo. «Σε έναν κόσμο που θα μπορούσε να κάνει οτιδήποτε άλλο, εκείνη ενθαρρύνει τους ανθρώπους να διαβάσουν». Αρκεί να ακούσετε την ομιλία της στην επετειακή εκδήλωση των βραβείων Booker για να πειστείτε.
Μια και περί Booker ο λόγος, η Sarah Jessica Parker διετέλεσε πέρυσι βασικό μέλος της επιτροπής τους, διαβάζοντας συνολικά 153 βιβλία. «Είμαι συνηθισμένη. Αυτό κάνω εδώ και χρόνια για το εκδοτικό μου αποτύπωμα στο Zando Projects, μόνο που τώρα είμαι πιο αυστηρή», μας είπε, ανακοινώνοντας παράλληλα τις νέες εκδόσεις που ετοιμάζει. Το SJP Lit (Sarah Jessica Parker Literature) μετρά τέσσερα χρόνια παρουσίας και αρκετούς τίτλους στο δυναμικό του, ενώ τον Σεπτέμβριο θα μας συστήσει το έργο της Γιαπωνέζας Nao-Cola Yamazaki με τα βιβλία Beautiful Distance και Don’t laugh at other people’s sex lives, μια πρωτοβουλία για την οποία η Parker νιώθει περήφανη. «Οι πρώτοι έρωτες είναι τέλεια ατελείς και η Yamazaki τoύς αποδίδει εδώ με όλη τη γοητεία και τον σεβασμό που τους αξίζει», σημείωσε μιλώντας για τον δεύτερο τίτλο.
Σελίδες μόδας
Δράκουλας του Bram Stoker, Οδυσσέας του James Joyce, Επικίνδυνες σχέσεις του Pierre Choderlos de Laclos και η αυτοβιογραφία του Christian Dior. Τίτλοι παλιοί και νέοι, που κεντήθηκαν πάνω στις Book Totes του Dior για τη σεζόν Άνοιξη/Καλοκαίρι 2026. Βιβλιοφάγος ο ίδιος, ο Jonathan Anderson επιχείρησε με την πρώτη του συλλογή για τον οίκο ένα ηχηρό σχόλιο. Η ιδέα, άλλωστε, βρισκόταν μπροστά του. Τι πιο ταιριαστό για μια Book Tote από ένα εξώφυλλο βιβλίου – πόσω μάλλον όταν κάθε εξώφυλλο προέρχεται από την πρώτη έκδοση του τίτλου, μια συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο Les Saints Pères (SP Books). Ιδού, λοιπόν, η συλλογή Book Cover.
Για τον οίκο Coach η πρόθεση ήταν διαφορετική. Με το σλόγκαν Explore your Story και την υπογραφή του Penguin Random House, το brand παρουσίασε μια σειρά από 10 book charms, τα οποία αποτελούν ευανάγνωστες μινιατούρες γνωστών τίτλων – κάτι σαν τα βιβλία τσέπης, αλλά ακόμη πιο μικρά. «Είναι μια μικρή πολυτέλεια να κάνεις ένα διάλειμμα για να διαβάσεις ένα βιβλίο και σήμερα η μόδα το καταλαβαίνει», σχολίασε ο Adam Royce, VP Executive Creative Director του εκδοτικού οίκου. Η μόδα ανέκαθεν ενέπνεε τη λογοτεχνία, ντύνοντας επιμελώς τους χαρακτήρες της, μόνο που τώρα οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Ένα βιβλίο δεν είναι πια ένα prop σε μια καμπάνια ή ένα αξεσουάρ τοποθετημένο σε μια τσάντα, αλλά μια αφορμή για σύνδεση και συζήτηση.
Όντως διαβάζουμε;
«Performative reading», είναι η απάντηση όλων εκείνων που πιστεύουν πως πρόκειται για μία ακόμη πρόσκαιρη τάση και τα στατιστικά φαίνεται να συμφωνούν – ενδεικτικά, οι περισσότεροι Έλληνες δεν διαβάζουν πάνω από πέντε βιβλία τη διετία. «Το διάβασμα μπορεί να είναι σίγουρα ελκυστικό, έστω κι αν διαφωνούμε στα επιμέρους σημεία», μου λέει ο άνθρωπος πίσω από το προφίλ Hot Dudes Reading, με το όνομά του να δηλώνει και το κυριολεκτικό του περιεχόμενο (σ.σ. Όμορφοι τύποι που διαβάζουν). «Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι το διάβασμα ωφελεί όλους τους ανθρώπους στον πλανήτη: αυξάνει τη διάρκεια ζωής, μειώνει τα επίπεδα άγχους, ενισχύει την ενσυναίσθηση και εμπλουτίζει το λεξιλόγιο. Όλα αυτά είναι σίγουρα σέξι».
Το προφίλ μετρά σήμερα 11 χρόνια ζωής, 1,3 εκατομμύρια ακολούθους και ένα ειδικό λεύκωμα. Η ιδέα ξεκίνησε μέσα από ένα group chat πέντε φίλων, όπου συχνά πυκνά στέλνονταν φωτογραφίες όμορφων ανδρών να διαβάζουν στους δρόμους της πόλης. Η εικόνα τους φάνηκε παράξενη και συγχρόνως ελκυστική. Αντί να είναι σκυμένοι στα κινητά τους, εκείνοι όντως διάβαζαν – ή τουλάχιστον αυτό προσποιούνταν. «Μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια βλέπουμε όλο και περισσότερο κόσμο να διαβάζει· και αν το σκεφτείς, είναι λογικό αυτό να συμβαίνει στις μεγάλες πόλεις όπου περνάμε πολλές ώρες στα μέσα μεταφοράς. Σίγουρα υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που εμπίπτει στην κατηγορία του performative reading, αλλά, αν αυτό είναι μια αφορμή για διάβασμα, τότε είμαστε σίγουρα υπέρ. Ίσως, κάποια στιγμή, καθώς ποζάρουν ή μοστράρουν το βιβλίο τους, να αρχίσουν πραγματικά να το διαβάζουν και να χαθούν στον κόσμο του», παρατηρεί.
Κοιτάζω στο γραφείο μου. Μερικά αδιάβαστα βιβλία και ακόμη περισσότερα αδιάβαστα emails. Πρώτα τα βιβλία, σκέφτομαι και επαναλαμβάνω τα λόγια της Malle.
