Το 2002, μόλις είχε ολοκληρώσει τις σπουδές της στη δραματική σχολή Ίασμος, συμμετείχε στον Χορό της Λυσιστράτης, που ανέβαινε στην Επίδαυρο σε σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαλακόπουλου. Όλα αυτά τα χρόνια, δεν ξέχασε ποτέ εκείνο το πρώτο επιδαύριο χειροκρότημα, που τη γέμισε λαχτάρα για τη δουλειά που είχε επιλέξει. Σήμερα, 24 χρόνια μετά, επιστρέφει στην Επίδαυρο για την πρεμιέρα του ίδιου έργου, αυτή τη φορά με τον αβανταδόρικο ρόλο της Μυρίνης, σε σκηνοθεσία του Αστέριου Πελτέκη. Η παράσταση του ΚΘΒΕ, μετά την πρεμιέρα στην Επίδαυρο, θα περιοδεύσει στην Ελλάδα και στις αρχές Ιουλίου θα ανέβει για δύο παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Ρώμης. «Δεν έχω προλάβει να συνειδητοποιήσω όλα αυτά τα όμορφα και σημαδιακά πράγματα που συμβαίνουν, αλλά σίγουρα νιώθω ανυπομονησία», μου λέει η Κατερίνα Παπουτσάκη. Είναι Δευτέρα, λίγο μετά τις δέκα το βράδυ, μόλις έχει βάλει για ύπνο τους γιους της, έχει τακτοποιήσει το κουτάβι της και τα δύο γατιά και κάνουμε μια τηλεφωνική κουβέντα, με σύμμαχο την ησυχία των σπιτιών μας, κόντρα στην κούραση της ημέρας. Είναι ευγενής, γλυκιά και αισιόδοξη. Για όλα, με όλους, πάντα.
Στη Λυσιστράτη ο Αριστοφάνης μιλάει για ένα καθεστώς παρατεταμένης φθοράς, όπου ο πόλεμος έχει καταστεί αυτοσκοπός. Βρίσκεις επίκαιρο αυτό το πλαίσιο;
Μα ναι. Χιλιάδες χρόνια μετά, είμαστε κι εμείς στα μέσα ενός πολέμου που βρίσκεται παντού ολόγυρα, σχεδόν μας χτυπά την πόρτα. Με προβληματίζει το γεγονός ότι οι εξουσίες δεν δείχνουν έλεος, ότι όλα είναι ένα πολιτικό παιχνίδι μέσα στο οποίο η ανθρώπινη ζωή μοιάζει να έχει τη μικρότερη σημασία, οι φωνές για ειρήνη δεν ακούγονται, οι εκπρόσωποι που εκλέγουμε δεν παίρνουν θέση.
Σκέφτομαι ότι όσοι έχουμε μια φωνή οφείλουμε να σταθούμε με τον τρόπο μας υπέρ της ειρήνης, και μέσα από την τέχνη, αλλά και με τη στάση ζωής μας, μιλώντας ανοιχτά γι’ αυτό.
Ο Αριστοφάνης μάς υπενθυμίζει ότι κάθε κοινωνία που χάνει την επαφή με το σώμα και τη χαρά οδηγείται αναπόφευκτα στη βία. Εσύ τι λες γι’ αυτό;
Λέω ότι, εκτός από το σώμα, είναι χαμένη και η επαφή με την ψυχή. Δεν έχει τόση σημασία πια το πώς νιώθουμε, το πώς σχετιζόμαστε. Η βαρύτητα δίνεται στο πώς φαινόμαστε και τι προβάλλουμε. Έχουμε χάσει την ανθρωπιά και την αλήθεια μας και ταυτόχρονα, ναι, χάνουμε και τη χαρά μας.
Σε ό,τι αφορά τη δύναμη της γυναίκας, που επίσης αποτελεί θεματική της Λυσιστράτης, τι σκέψεις κάνεις;
Η γυναίκα είναι σύμβολο, κουβαλάει έναν τεράστιο πλούτο. Είναι η αναπαραγωγή, η συνέχιση της ζωής, η δύναμη, η σοφία. Είναι πολυδιάστατη και θα έπρεπε να της δείχνουμε μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Επίσης οι γυναίκες είναι πιο τρυφερές και πιο συμφιλιωμένες με το συναίσθημα, και η κοινωνία μας χρειάζεται συναίσθημα και τρυφερότητα. Όπως είναι και πονεμένα πλάσματα, βρίσκονται σε μια διαρκή μάχη, αφού πάντα προσπαθούν να διεκδικήσουν τα αυτονόητα και να σταθούν ισότιμα.
Υπάρχει ακόμη σεξισμός, ίσως όχι σε πρώτο επίπεδο, γιατί οι άνθρωποι θέλουν να θεωρούνται προοδευτικοί, αλλά στην πραγματικότητα ακόμη πρέπει να αποδεικνύουμε ότι αξίζουμε την ισότητα στη δουλειά, στις σχέσεις, παντού. Εξακολουθούμε να χρησιμοποιούμε τη φράση «ο άνδρας μου με βοηθάει με το παιδί». Έχουμε συνηθίσει να θέτουμε τα πράγματα μ’ έναν τρόπο που δεν αντιστοιχεί σε μια ισότιμη θέση της γυναίκας στην κοινωνία.
Αντίστοιχα, ο έρωτας μπορεί να αποτελέσει εργαλείο κοινωνικής και πολιτικής πίεσης;
Ο έρωτας είναι πάντα υπαρκτός και καταλυτικός. Στην εποχή του Αριστοτέλη αποτελούσε όπλο για τις γυναίκες, γιατί δεν είχαν άλλα στη φαρέτρα τους. Σήμερα θεωρώ ότι είναι άδικο να λέμε ότι η γυναίκα χρειάζεται να ασκήσει ερωτισμό για να κερδίσει πράγματα. Δεν θα ήθελα να αισθανόμαστε ότι βασιζόμαστε σ’ αυτό για να διεκδικήσουμε. Έχουμε μυαλό, δύναμη, διαίσθηση, δυναμισμό, διορατικότητα, ευαισθησία, τρυφερότητα. Τότε χρησιμοποίησαν αυτό το τέχνασμα γιατί δεν ήξεραν τι άλλο να κάνουν. Το 2026, θέλω να πιστεύω ότι η φωνή μας μπορεί να ακούγεται και αλλιώς.
Εσένα ποια είναι η μυστική ή και φανερή σου δύναμη;
Κάτι για το οποίο είμαι σίγουρα περήφανη είναι ότι έχω ένα αίσθημα δικαιοσύνης, αλληλεγγύης, ισότητας και ταπεινότητας. Είναι σημαντικό για μένα να λειτουργεί αρμονικά η ομάδα από το να δεσπόζω εγώ σ’ αυτήν. Μου είναι σημαντικό να είμαστε όλοι καλά σ’ ένα πλαίσιο, να υπάρχει σύμπνοια, αγάπη, σεβασμός, αλληλεγγύη, κατανόηση. Αυτά όλα με βοηθούν να υπάρξω. Έτσι πορεύομαι στη ζωή μου, στη δουλειά μου και στην οικογένειά μου.
Έχεις βιώσει φυλετική ανισότητα και ρατσισμό, στον χώρο σου ή και αλλού;
Προφανώς. Ακόμη και οδηγώντας βιώνω φυλετικό ρατσισμό. Δηλαδή έχω ακούσει πολλές φορές στον δρόμο τη φράση «ε, βέβαια, αφού είσαι γυναίκα». Είναι μια συχνή «κατηγορία» αυτή. Και στον εργασιακό χώρο συχνά οι αμοιβές δεν είναι ισότιμες, οι άνδρες με εξουσία υποτιμούν και ανταγωνίζονται τις γυναίκες, όπως και στις προσωπικές σχέσεις. Τα έχω βιώσει όλα αυτά.
Είσαι μητέρα δύο αγοριών –το ένα στην προεφηβεία και το άλλο στην εφηβεία– και παράλληλα κάνεις μια εξαιρετικά απαιτητική δουλειά. Πώς κρατάς ισορροπίες;
Προσπαθώντας πάρα πολύ. Προσπαθώ να είμαι παρούσα, και ως φυσική παρουσία και ψυχικά. Θέλω να περνάω ουσιαστικό χρόνο με τα παιδιά μου. Το αποζητώ. Είμαι τυχερή που έχω την πολυτέλεια να επιλέγω τις συνεργασίες μου, γιατί άλλοι άνθρωποι, ειδικά στον κλάδο μου, χρειάζεται να κάνουν δύο και τρεις δουλειές ταυτόχρονα για να ζήσουν την οικογένειά τους. Από αυτή την άποψη, είμαι ευνοημένη και κάθε φορά φτιάχνω ένα tetris υποχρεώσεων, στο οποίο πρωταγωνιστές είναι πάντα τα παιδιά μου. Είναι σημαντικό το ότι αισθάνομαι ότι έχουμε χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης, ειδικά με τον μεγάλο μου γιο, με τον οποίο έχουμε πια τον δικό μας κώδικα επικοινωνίας. Όσο πιο κοντά αισθάνεσαι το παιδί σου, τόσο μικραίνει ο φόβος γι’ αυτό το χάος που επικρατεί εκεί έξω. Γιατί είναι πολύ δύσκολο στις μέρες μας να έχεις παιδί στην εφηβεία, όπως και το να είσαι έφηβος. Είναι πολύ άγρια τα πράγματα.
Πρόσφατα σχολίασες σε μια συνέντευξη το γεγονός ότι μεγαλώνεις και ότι αυτό σου φαίνεται πολύ ενδιαφέρον. Σε σχέση με τις αισθητικές παρεμβάσεις, πού στέκεσαι; Είσαι υπέρ ή προτιμάς να μεγαλώνεις φυσικά;
Οτιδήποτε γίνεται με αισθητική είναι εντάξει. Από την άλλη, κάτι που για μένα δεν είναι όμορφο, για κάποιον μπορεί να είναι. Ό,τι κάνει τον καθένα χαρούμενο… Αν κάποιος αισθάνεται καλά κάνοντας κάτι πολύ παρεμβατικό, που προσωπικά δεν θα επέλεγα, είμαι μαζί του. Και δεν μπορώ να σου πω για κάτι με απόλυτη βεβαιότητα ότι δεν θα το έκανα ποτέ. Το μόνο που δεν θα ήθελα είναι να παραμορφώσω τον εαυτό μου. Πάντως, θέλω να με φροντίζω και να κάνω πράγματα που προλαβαίνουν μια κακή εκδοχή μου. Πλέον, δίνω μεγάλη έμφαση στην καθημερινή περιποίηση στο πρόσωπό μου, κάτι που παλιά δεν έκανα καθόλου, οριακά δεν ξεβαφόμουν καν πριν πέσω για ύπνο. Τώρα βάζω serum, ενυδατώνομαι, κάνω μεσοθεραπεία και βλέπω ότι όλα αυτά έχουν αποτέλεσμα. Γενικά απολαμβάνω να με φροντίζω! Παλιά, ένιωθα σαν να μην ήμουν αρκετά σημαντική για όλα αυτά.
Ακούγεσαι και φαίνεσαι να είσαι σε μια πολύ καλή φάση.
Νιώθω καλά. Μετά από μια πάρα πολύ δύσκολη περίοδο, νιώθω ασφαλής για μένα και τα παιδιά μου. Είναι και μια πολύ γεμάτη και δημιουργική περίοδος στη δουλειά μου. Είχα πάρα πολλά να εκφράσω μέσα από τον ρόλο μου στη σειρά Άγιος Έρωτας, πήγε θαυμάσια η παράσταση Hotel Amour τον χειμώνα, όπως και τα μουσικά live μου στο Doors, που θα συνεχιστούν και του χρόνου. Και το βασικότερο όλων, αισθάνομαι ότι είναι πολύ καλά τα παιδιά, ότι είμαστε σε μια πολύ καλή φάση μετά από καιρό. Ένας χωρισμός φέρνει πάντα προβλήματα και, επειδή τα τελευταία χρόνια έχω δυσκολευτεί πολύ, δεν έχω περάσει καλά. Τώρα αρχίζω να ανασαίνω και να νιώθω τον κόμπο στο στομάχι μου να λύνεται.
Είναι ωραίο να κοιτάς τις δυσκολίες πίσω σου και να σκέφτεσαι ότι τα κατάφερες.
Ναι, και δεν είναι δεδομένο, αλλά αυτό το κλισέ «ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό» είναι απολύτως υπαρκτό.
Υπάρχει κάτι που ποθείς καλλιτεχνικά και δεν το έχεις αγγίξει;
Θα ήθελα να κάνω ταινίες. Έχω πολλά χρόνια να συμμετάσχω σε ταινία και το θέλω. Είναι πολλές οι ανάγκες, ειδικά αν έχεις δύο παιδιά, και η τηλεόραση βοηθάει πολύ σε αυτό, οπότε, όταν προκύπτει κάποια ταινία, δεν έχω τον χρόνο να συμμετάσχω, ενώ το θέλω. Θα ήθελα να βρω έναν χωροχρόνο για να κάνω σινεμά, να δοκιμαστώ σε κάτι εναλλακτικό και σινεφίλ, χωρίς οικονομικό κίνητρο.
Τι λαχταράς για το φετινό καλοκαίρι;
Να πάει καλά η περιοδεία μας, στην οποία θα έχω μαζί και τα παιδιά μου, τα οποία είναι χαρούμενα που θα πάνε σε τόσα μέρη. Επίσης, θέλω να πάω στη Σητεία μου, τον τόπο μου, να κολυμπήσω και να ξαπλώσω στην άμμο χωρίς πετσέτα. Έχω μια βουλιμία με τη θάλασσα γενικά! Λαχταράω να πάω βόλτες, να κάνω ταξίδια, να συναντηθώ με τους φίλους μου, να φάω καλά, να γελάσω δυνατά, να χορέψω μέχρι το πρωί, να δω μια ωραία ταινία, να ακούσω ωραίες μουσικές. Είναι πολύ ωραία η ζωή και την εκτιμώ βαθιά. Είμαι πολύ ευγνώμων που είμαι υγιής και εδώ, ώστε να τη γεύομαι.
