Ας πούμε ότι πεθαίνει ένα κορίτσι, που μόλις έχει ενηλικιωθεί. Σε ένα νησί. Σε ένα AirBnb. Που είχε νοικιαστεί για ένα πάρτι με drugs. Η παρέα της την άφησε μόνη. Τρόμαξε όταν η φάση στράβωσε και την κοπάνησε. Μπορούμε να τη βαφτίσουμε «θύμα»; Είναι άξια να της αποδοθεί ο τίτλος τιμής;
Η απόφαση είναι δύσκολη. Υπάρχουν αυστηρά κριτήρια. Τα ιδανικά θύματα δεν πάνε σε ξένα δωμάτια με αγόρια, μέσα στη νύχτα. Δεν ποστάρουν φωτογραφίες με έξαλλα ρούχα στα σόσιαλ μίντια. Δεν κάνουν χρήση ναρκωτικών, ούτε έχουν σελίδα στο OnlyFans. Δεν πεθαίνουν εγκαταλελειμμένα σε ένα παγκάκι.
Τα ιδανικά θύματα είναι αθώα κι αδύναμα. Το καλύτερο είναι να είναι ανήλικα. Να μη δίνουν δικαιώματα. Να μη μπορούν να γυρίσουν μετά οι περαστικοί να πουν: Τι έκανε εκεί νυχτιάτικα;. Γιατί έκανε κακές παρέες; Γιατί ήταν έτσι ντυμένη; Γιατί ήταν 19 κι έμοιαζε 30; Ούτε να τρέχουν εκ των υστέρων οι συγγενείς να υπερασπιστούν το θύμα: «Παρασύρθηκε. Δεν έκανε ποτέ ναρκωτικά. Συνήθως έπινε ποτά χωρίς αλκοόλ».
Το 1986 ο Νορβηγός κοινωνιολόγος κι εγκληματολόγος Νιλς Κρίστι όρισε το ιδανικό θύμα ως εκείνο που τυγχάνει της μέγιστης συμπάθειας κι αναγνώρισης από την κοινωνία. Με βάση τη θεωρία του δεν αξίζουν όλοι εξίσου την ιδιότητα του θύματος, υπάρχουν πρϋποθέσεις για να την εξασφαλίσει. Η θεωρία του παρέθεσε επίσης έξι χαρακτηριστικά για το ιδανικό θύμα: Πρώτον, το θύμα πρέπει να είναι ασθενέστερο από τον δράστη του εγκλήματος, με βασικά παραδείγματα τις γυναίκες, τους ασθενείς, τους ηλικιωμένους και τα παιδιά. Δεύτερον, τα ιδανικά θύματα είναι άτομα που είτε ενεργούσαν με ενάρετη ιδιότητα όταν διαπράχθηκε το έγκλημα είτε απλώς ασχολούνταν με τις καθημερινές τους δραστηριότητες εκείνη τη στιγμή. Αυτό δημιουργεί ένα ισχυρό ηθικό χάσμα μεταξύ του εγκληματία και του θύματος του εγκλήματος. Τρίτον, τα ιδανικά θύματα δεν φέρουν σε καμία περίπτωση ευθύνη για το έγκλημα που διαπράχθηκε εναντίον τους. Τέταρτον, ο εγκληματίας δεν αποτελεί μέρος του κύκλου φίλων, της οικογένειας ή των γνωστών του θύματος. Πέμπτον, ο εγκληματίας είναι μια τρομακτική φιγούρα που κατέχει πολύ περισσότερη σωματική ή/και ψυχολογική δύναμη από ό,τι το θύμα. Κοινώς οι ιδανικοί θύτες είναι κακοί κι ισχυροί. Οχι συνομήλικοι. Εχουν δόλο, σχέδιο κι αποστολή. Η αμέλεια «ξενερώνει» το έγκλημα. Θολώνει τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στους ιδανικούς θύτες και τα ιδανικά θύματα. Τέλος, η κοινωνική θέση του θύματος είναι τέτοια που δεν αποτελεί κανενός είδους απειλή για τις επικρατούσες κοινωνικές, πολιτικές ή οικονομικές συνθήκες.
Για να το εξηγήσουμε με απτά παραδείγματα με πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες διεκδικεί το στάτους του θύματος ένα ανήλικο κορίτσι που πήγαινε στην εκκλησία και δέχθηκε επίθεση ή μια γιαγιά που φαγώθηκε από το λύκο στο γνωστό παραμύθι από ένα κουίρ άτομο που κρύφτηκε σε ένα κοσμηματοπωλείο για να γλυτώσει τον εκφοβισμό (Ζακ Κωστόπουλος) ή μια ενήλικη κοπέλα που έκανε ναρκωτικά με τους κουίρ φίλους της (Μυρτώ).
Τα ιδανικά θύματα δεν προκαλούν ερωτήσεις. Ο θάνατός τους είναι μια οριστική πρόταση-δεν εγείρει απορίες. Η θέση τους είναι στον Παράδεισο.
