Ο όρος “self-love” έχει γίνει σχεδόν mantra της εποχής. Είναι τόσο το προτεινόμενο υλικό στα social media για να αγαπήσουμε τον εαυτό μας, που μεταξύ μας δεν αρκεί ούτε ο χρόνος ούτε, πολλές φορές, τα χρήματα για να συμβαδίσουμε. Ωστόσο, σε μια κοινωνική συνθήκη που για χρόνια υποχρέωνε κυρίως τις γυναίκες να φροντίζουν τους άλλους και όχι τον εαυτό τους, η επιστροφή στο «μέσα» μας είναι αναγκαία και, δυστυχώς, μέχρι και σήμερα όχι πάντα αυτονόητη.
Μαγική συνταγή δεν υπάρχει και σίγουρα δεν ορίζεται από άλλους. Αυτό όμως που υπάρχει είναι μία λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να αγαπάς τον εαυτό σου και στο να τον τοποθετείς στο επίκεντρο με τρόπο απόλυτο. Εκεί είναι που τίθεται το ερώτημα: πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την ουσιαστική αυτοφροντίδα από την ανάγκη για διαρκή επιβεβαίωση;
Self-love vs ναρκισσισμός
Η ψυχολόγος και συστημική οικογενειακή ψυχοθεραπεύτρια Αγγελική Καβαλλιεράτου φωτίζει στη Vogue Greece αυτή τη λεπτή ισορροπία, ξεκαθαρίζοντας ότι το self-love δεν είναι μια εγωκεντρική στάση, αλλά μια βαθιά εσωτερική σχέση. «Το self-love έχει μέσα του χώρο, χώρο για εμάς, αλλά και για τον άλλον», εξηγεί. «Όταν μπορείς να σε κατανοείς, να σε φροντίζεις, να σε προσέχεις, να σε προστατεύεις, μπορείς και να σε αγαπάς, κατ’ επέκταση μπορείς και να αγαπήσεις βαθιά και ουσιαστικά εσένα και τους άλλους». Σε αυτή τη συνθήκη, όπως επισημαίνει, χωράς εσύ ολόκληρος, αλλά και ο άλλος ολόκληρος.
Αντίθετα, όταν αυτή η ισορροπία που περιέγραψε παραπάνω χάνεται, η εικόνα αλλάζει. «Στον ναρκισσισμό, η αξία γίνεται συγκριτική και εύθραυστη, χρειάζεται να επιβεβαιώνεται, να ξεχωρίζει, να υπερέχει», σημειώνει, περιγράφοντας μια δυναμική όπου ο άλλος λειτουργεί ως καθρέφτης. Έτσι η πιο σημαντική διαφορά, λοιπόν, είναι πως στο self-love υπάρχει σύνδεση, ενώ στον ναρκισσισμό υπάρχει ανάγκη επιβεβαίωσης.
Αυτοεκτίμηση: Η καθοριστική διαφορά
Η διαφοροποίηση γίνεται ακόμη πιο εμφανής όταν μιλάμε για την αυτοεκτίμηση. «Η υγιής αυτοεκτίμηση, ως αίσθηση, έχει μια εσωτερική σταθερότητα», σημειώνει. «Δεν σημαίνει ότι δεν επηρεάζεσαι, αλλά ότι δεν εξαρτάσαι πλήρως από το πώς σε βλέπουν οι γύρω». Ένας άνθρωπος με αυτή τη βάση «αναγνωρίζει την αξία του χωρίς να συγκρίνεται, αντέχει την αίσθηση μη αποδοχής χωρίς να κλονίζεται, ενώ μπορεί να σχετίζεται χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει κάτι».
Στον αντίποδα, κατά την κ. Καβαλλιεράτου, όταν μιλάμε για ένα άτομο με ναρκισσιστική συμπεριφορά, η εικόνα του εαυτού χρειάζεται διαρκή ενίσχυση και η μη αποδοχή βιώνεται ως απειλή. Τότε, λοιπόν, η επιβεβαίωση γίνεται αναγκαία σε κάθε σχέση ή συμβίωση, με αποτέλεσμα οι σχέσεις να χάνουν την ουσία τους και να μετατρέπονται σε μέσο διατήρησης μιας εύθραυστης εικόνας.
Τελικά, η ισορροπία δεν βρίσκεται τόσο στο τι κάνουμε, όσο στο γιατί το κάνουμε. «Η διαφορά βρίσκεται στο “γιατί κάνω κάτι” και όχι απαραίτητα στο “τι κάνω”», τονίζει η ειδικός και θέτει ερωτήματα που λειτουργούν σαν εσωτερικός καθρέφτης: «Το κάνω για να με φροντίσω ή για να με δουν; Αν δεν το μοιραστώ, εξακολουθεί να έχει αξία; Μπορώ να νιώσω καλά χωρίς εξωτερική επιβεβαίωση;»
Και αυτό είναι το key point. Η ουσία του self-love δεν χρειάζεται απόδειξη. Κατά την ειδικό, μπορεί κανείς να το διακρίνει σε απλές συνθήκες, όπως στο να θέτεις όρια χωρίς ενοχή, στο να εκφράζεσαι χωρίς να ακυρώνεις ή και στο να αντέχεις να μην αρέσεις σε όλους. Εκεί βρίσκεται και η ισορροπία, όταν μπορείς να είσαι ο εαυτός σου χωρίς να χρειάζεται να τον προβάλλεις.
Πώς χτίζεται το self-love
Αλλά πώς χτίζεται αυτή η σχέση με τον εαυτό; «Το self-love, για εμένα, είναι μια σχέση που χτίζεται σταδιακά, με τον εαυτό μας», εξηγεί.
Ειδικά στη θεραπευτική διαδικασία, αυτή η σχέση με τον εαυτό μας καλλιεργείται μέσα από μικρά αλλά ουσιαστικά βήματα, ξεκινώντας από τον τρόπο που μιλάμε στον εαυτό μας στις δύσκολες στιγμές. Καμία αλλαγή δεν έρχεται από αυστηρότητα, έρχεται μόνο από κατανόηση, καθώς η αποδοχή του εαυτού δεν προϋποθέτει τελειότητα.
«Δεν χρειάζεται να είσαι τέλεια για να αξίζεις, χρειάζεται να μπορείς να είσαι αληθινή και να νιώθεις ήρεμη μέσα σε αυτή τη συνθήκη με εσένα. Και ίσως το πιο σημαντικό, το self-love δεν καλλιεργείται στην απομόνωση, αλλά ωριμάζει μέσα στις σχέσεις, όταν μπορείς να είσαι κοντά χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου», καταλήγει η κ. Καβαλλιεράτου, και δεν θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε περισσότερο.
Διαβάστε επίσης / Πόσα αμύγδαλα μπορούμε να τρώμε την ημέρα; Ρωτήσαμε έναν διατροφολόγο
