Στη διάρκεια του πρώτου λοκντάουν στις ΗΠΑ, η δικηγόρος Μπελ Μπέρντεν δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από ένα νεαρό άνδρα που την ενημέρωνε ότι ο σύζυγος της την απατάει-με τη δικιά του σύζυγο. Την απιστία αυτή και τη μετέπειτα ψυχρή αντίδραση του συζύγου της, ο οποίος της ζητάει διαζύγιο και εκχωρεί πλήρως την επιμέλεια των τριών παιδιών σε εκείνη, καθώς και τα οικονομικά προβλήματα που της κληροδοτεί ο χωρισμός περιγράφει η Μπέρντεν στο πολύκροτο βιβλίο της Strangers (Ebury publishing, 2026), το εκδοτικό φαινόμενο της φετινής χρονιάς. Ισως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι το σημείο στο οποίο περιγράφει τις πιέσεις του εκδοτικού της οίκου να εξασφαλίσει τη συναίνεση του συζύγου της για την έκδοση του βιβλίου προκειμένου να μη βρεθεί αντιμέτωπος με αγωγές και διεκδικήσεις για συκοφαντική δυσφήμιση. Εχει τελικά πνευματικά δικαιώματα η ζωή; Δεν είναι ελεύθερος ο συγγραφέας να περιγράψει την εκδοχή του όπως θέλει; Δεν είναι από μόνη της η σύνθετη λέξη autofiction (αυτομυθοπλασία) απόδειξη ότι αυτό που κυριαρχεί είναι η μυθοπλασία-κι όχι τα απομνημονεύματα;
Τα ίδια ερωτηματικά εγείρονται από το νέο βιβλίο της Ρέιτσελ Κασκ «Η ζωή της Μ» (Faber&Faber), που υποτίθεται ότι βασίζεται στη ζωή της ηθοποιού Νάταλι Πορτμαν και προκαλεί ήδη σάλο ακόμη και εκτός λογοτεχνικών κύκλων. Στο εξώφυλλο γράφει φαρδιά πλατιά «ένα μυθιστόρημα» αλλά οι πάντες από τους έγκυρους λογοτεχνικούς κριτικούς του New Yorker και των NYT ως τις κουτσομπολίστικες στήλες στη Daily Mail και το Hollywood Reporter αναζητούν τις λεπτομέρειες που υπονοούν την Πόρτμαν στο βιβλίο: η έναρξη της καριέρας της σε παιδική ηλικία (στην ταινία «Λεόν») οι προπονήσεις της στο μπαλέτο για τις ανάγκες του «Μαύρου κύκνου», η διαφημιστική εκστρατεία για το άρωμα Miss Dior. Ισως το πιο τρανταχτό παράδειγμα αυτομυθοπλασίας που εξελίχθηκε σε λογοτεχνικό λουτρό αίματος είναι ο εξάτομος «Αγώνας μου»(εκδ. Καστανιώτης 2015-2021 ) του Νορβηγού συγγραφέα Καρλ Ούβε Κναουσγκορντ. Η ωμή ειλικρίνειά του ειδικά για τον αλκοολικό πατέρα του και την ψυχικά ασθενή γυναίκα του οδήγησαν σε απειλές για μηνύσεις, διαζύγιο και αλλεπάλληλες οικογενειακές κρίσεις. H Ελέν Καρρέρ ντ’ Ανκός, το γένος Ζουραμπισβίλι, μητέρα του Γάλλου συγγραφέα Εμανουέλ Καρέρ, διάσημη ακαδημαϊκός, έκανε δυο χρόνια να μιλήσει στο γιο της όταν αποκάλυψε το δοσίλογο πατέρα της-παππού του, Ζορζ Τζουραμπισβίλι στο βιβλίο του «Ενα ρωσικό μυθιστόρημα» (Εκδόσεις του 21ου, 2009). Στο τελευταίο του, το Κολχόζ (Εκδόσεις του 21ου, 2026), ο Καρέρ γράφει πάντως ότι μετά τη συμφιλίωση μαμάς και γιου, εκείνη του είπε πως τελικά «καλά έκανε».
Δεν είναι καινούριο το φαινόμενο οι συγγραφείς να γράφουν για αληθινά πρόσωπα και να προκαλούν λογοτεχνικά σκάνδαλα. Ο Αμερικανός συγγραφέας Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ δεν έγραφε απλώς για τη γυναίκα του Ζέλντα αλλά δανειζόταν τα ημερολόγιά της, ενώ μεγάλα κομμάτια του «Τρυφερή είναι νύχτα» φαίνεται ότι βασίζονται στα δικά της γραπτά. Δεν το έκρυβε καθόλου. «Η λογοκλοπή ξεκινάει από το σπίτι», έλεγε γελώντας.
